Natuurlijk kapitaal

Aan de slag

Ondernemen met de natuur in je verdienmodel

Als ondernemer wil je geen kansen missen of risico’s te laat identificeren. Daarom is het slim om je bewust te zijn van hoe jouw organisatie afhankelijk is van - en impact heeft op - natuurlijk kapitaal. In dit hoofdstuk lees je hoe je de natuur in vier stappen kunt onderbrengen in je verdienmodel: oriënteren, doelen stellen, meten en waarderen en ten slotte toepassen.

Een uitgebreid stappenplan vind je in de Natural Capital Protocol Toolkit van de Natural Capital Coalition of in de Kenniskaart Natuurlijk Kapitaal van het Groene Brein.

Stap 1: Oriënteren

In welke mate is mijn bedrijf, direct of in de keten, afhankelijk van goede kwaliteit lucht, water of bodem? Welke grondstoffen gebruik ik? Waar komen ze vandaan en wie zijn de leveranciers? Wie geïnformeerd is, kan betere besluiten nemen. Daarnaast is kennis van de eigen ecologische voetafdruk nodig om de reputatie van een bedrijf te managen, zodat je niet wordt overvallen door negatieve publiciteit. Meer weten? Kijk op onderstaande websites:

  • De Atlas Natuurlijk Kapitaal is een platform voor kennis en discussie over natuurlijk kapitaal.
  • Natural Captains is een koploperprogramma waarin bedrijven samen met natuur- en kennisorganisaties de uitdaging aangaan om natuurlijk kapitaal duurza(a)m(er) te gebruiken. Zij doen dit door samen te werken en te experimenteren in concrete projecten.
  • Platform BEE (Biodiversiteit, Ecosystemen & Economie) ontwikkelde een website voor koplopers op het gebied van Natuurlijk Kapitaal.

Stap 2: Doelen stellen

Natuurlijk kapitaal een heel breed begrip is, is het belangrijk om te kijken welke thema’s het beste bij jouw bedrijf passen en op welke termijn je wat wilt bereiken. Je kunt bijvoorbeeld starten met het verminderen van afval, emissies of het water- en energieverbruik. Het uiteindelijke einddoel zou kunnen zijn om te komen tot No net loss ('geen nettoverlies').

Dit betekent dat de activiteiten van jouw organisatie niet ten koste gaan van biodiversiteit en ecosystemen. Met een net positive impact draag je zelfs bij aan herstel en uitbreiding van het natuurlijk kapitaal. Het stadskantoor in Venlo is energieneutraal en heeft een goed binnenklimaat door de vorm van het gebouw, geïnspireerd op termietenheuvels. Maar daarnaast draagt het gebouw ook bij aan schonere lucht tot 500 meter rondom het pand.

Door innovatie en een hogere efficiëntie versterkt het bijdragen aan een nettopositieve impact de eigen bedrijfsactiviteiten. Hierbij speelt achtereenvolgens het voorkomen, verminderen, herstellen en compenseren van schade aan biodiversiteit en ecosystemen een belangrijke rol.

Stap 3: Meten en waarderen

Steeds meer organisaties experimenteren met het modelleren en monetair waarderen van ecosysteemdiensten.

  • True cost pricing/accounting. Eosta liet in 2016 de verborgen kosten van diverse producten uitrekenen voor de impact op voedsel: bodem, klimaat (broeikasgas), water en biodiversiteit. Als die cijfers worden opgeteld bij de nieuwe cijfers voor gezondheid, is het totale maatschappelijke voordeel van biologische appels t.o.v. conventionele appels € 0.21 per kilo. Als je in aanmerking neemt dat er wereldwijd 81 miljoen ton appels worden gegeten, gaat het om een aanzienlijke impact: 17 miljard euro alleen voor appels. (Bron: EY en Soil & More).
  • Promovendus Roy Remme rekende het natuurlijk kapitaal van de groenvoorziening van de gemeente Limburg uit in zijn proefschrift. De monetaire waarde van de zeven gemodelleerde ecosysteemdiensten in Limburg in 2010 bedroeg ongeveer €112 miljoen, met een gemiddelde waarde van ongeveer €500 per hectare. De ecosysteemdiensten voedselproductie (€46 miljoen) en natuurtoerisme (€39 miljoen) waren het meest waardevol.
  • Een LCA (Life Cycle Analysis) brengt de gehele keten in beeld en geeft een score voor biodiversiteitsverlies. Dit is gebaseerd op ReCiPe (een LCIA-methodiek), waarbij verschillende impact-categorieën zijn gemeten, zoals de impact op broeikaseffect, verzuring, vermesting en uitputting van fossiele grondstoffen.
  • Steeds meer opdrachtgevers zoals Rijkswaterstaat, provincies en gemeenten houden in hun uitvraag van aanbestedingen rekening met Natuurlijk Kapitaal. Zij vragen bijvoorbeeld de Milieu Kosten Indicator-waardes (MKI-waardes) uit met instrumenten als DuboCalc. Hiermee worden alle milieueffecten van een materiaal vanaf de winning tot en met de sloop en het energiegebruik berekend.
  • In dit artikel worden verschillende manieren om over natuurlijk kapitaal te rapporteren op een rijtje gezet.
  • Het NKN-denkmodel is een hulpmiddel voor het in kaart brengen, waarderen en benutten van ecosysteemdiensten.

Stap 4: Toepassen

Wanneer je weet hoe jouw activiteiten raken aan natuurlijk kapitaal (hier en in de keten), dan kan je de milieu-impact van je activiteiten verder verminderen. En daarmee een positieve bijdrage leveren aan zowel de natuur als de toekomst van je bedrijf.

Laatst bijgewerkt: 
12-12-2017 13:49