Internationaal MVO

Recente NCP-meldingen

Het Nationaal Contact Punt voor de OESO-richtlijnen (NCP) behandelt onder meer meldingen van schendingen van die richtlijnen. Hieronder worden vier recente meldingen over Nederlandse bedrijven toegelicht, en hoe deze zijn opgelost.

NUON

Wat is er gebeurd?

NUON Energy NV is een Nederlandse multinationale onderneming met ca. 5100 werknemers en grensoverschrijdende activiteiten in diverse landen. Op 27 juli 2012 maakten de vereniging de Nederlandse Bond voor de Bouw- en Houtnijverheid en de FNV een melding over de vermeende schending van de OESO richtlijnen voor multinationale ondernemingen door NUON. Dit gebeurde bij de bouw van de energiecentrale in de Eemshaven.

Nuon is sinds 2009 opdrachtgever van dit project, maar had de opdracht uitbesteed aan het Japanse bedrijf Mitsubishi en andere onderaannemers. De OESO-richtlijnen kennen een ketenverantwoordelijkheid van opdrachtgevers voor het naleven van regelgeving bij tewerkstelling en arbeidsverhoudingen door onderaannemers. Nuon werd daarom medeverantwoordelijk geacht voor de schending van arbeidsnormen in de Eemshaven.

Oplossing

Onder leiding van het NCP (Nationaal Contact Punt voor de OESO-richtlijnen) vond een dialoog plaats, waar een overeenkomst tussen de partijen uit voortkwam. NUON heeft hierbij toegezegd om de invloed op de keten van toeleveranciers te vergroten en zal in contracten met hoofdaannemers aanpassingen doorvoeren, zodat de afspraken in de hele keten worden nageleefd. Dit betekent dat zowel hoofdaannemers als leveranciers en onderaannemers aan dezelfde verplichtingen moeten voldoen ten aanzien van arbeidsvoorwaarden, loontarieven en de naleving van nationale en Europese regelgeving. De overeenkomst tussen partijen is van toepassing op alle grote projecten die door NUON met ingang van 1 november 2013 worden uitgevoerd.

Minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft per brief aan de Tweede Kamer laten weten dat hij naar aanleiding van dit voorval de ketenaansprakelijkheid voor de betaling van loon op wettelijk niveau uit wil breiden. Deze ketenaansprakelijkheid geldt al in de uitzendbranche. Het betekent dat niet alleen de werkgever, maar ook de opdrachtgever aansprakelijk wordt voor het betalen van het cao-loon aan een werknemer.

Tips voor bedrijven

Multinationale ondernemingen dienen controle te houden op de hele keten. De activiteiten van onderaannemers worden meegenomen bij de beoordeling van de multinational en kunnen dientengevolge ook imagoschade opleveren. De adequate reactie van NUON heeft ertoe geleid dat de Tweede Kamer het voorval oppakte en de algemene regelgeving onder de loep heeft genomen en aanpast.

ABP/APG

Wat is er gebeurd?

Een aantal NGO’s meldden op 9 oktober 2012 bij het NCP dat het pensioenfonds ABP en pensioenuitvoerder APG de OESO-richtlijnen wellicht hebben geschonden. ABP heeft een minderheidsaandeel in het Zuid-Koreaanse bedrijf POSCO, dat onder druk staat vanwege activiteiten in de staat Odisha in India. Het bedrijf wil hier een staalfabriek bouwen. Er bestaat lokaal grote weerstand vanwege de gedwongen verplaatsing van meer dan 22.000 mensen.

ABP en APG zijn aangesproken op hun verantwoordelijkheid om bij investeringen een zorgvuldig due diligence onderzoek uit te voeren, ook als minderheidsaandeelhouders, waarbij een negatieve impact vermeden of zoveel mogelijk verminderd moet worden.

Oplossing

De NCP heeft een dialoog opgezet om te komen tot een oplossing van de vermeende schending. Het NCP concludeerde in de eindverklaring dat pensioenuitvoerder APG, dat onder meer voor ABP pensioengelden beheert, haar verantwoordelijkheid als minderheidsaandeelhouder heeft genomen en in overeenstemming heeft gehandeld met de OESO-richtlijnen. POSCO heeft inmiddels ingestemd met een onafhankelijk onderzoek naar de situatie in India en en gaat in gesprek met stakeholders.  APG heeft aangegeven aan dat zij namens haar klanten keuzes maakt om samenwerkende bedrijven aan te spreken op verantwoord ondernemen. Het APG laat zich daarbij leiden door de ernst van de vermeende schending en de mogelijkheden als aandeelhouder om het gedrag van ondernemingen te beïnvloeden. In de eindverklaring concludeerde het NCP dat bij een minderheidsbelang de verwachtingen van de invloed en mogelijkheden van een investeerder realistisch moeten zijn.

Tips voor bedrijven

Minderheidsaandeelhouders hebben volgens NCP de mogelijkheid om eisen te stellen en om hun partners te ondersteunen om mogelijke negatieve impact te verminderen. Grote bedrijven kunnen hun invloed op constructieve manier gebruiken en zo een voorbeeldfunctie vervullen voor andere bedrijven.

Nidera

Wat is er gebeurd?

Op 27 juni 2011 maakte een aantal NGO’s een melding bij NCP over de Argentijnse tak van Nidera Holding B.V. De OESO-richtlijnen waren niet in acht genomen op het gebied van mensenrechten, veiligheid, salaris en arbeidsomstandigheden, zo werden seizoensarbeiders bijvoorbeeld niet correct behandeld of onderbetaald.  

Oplossing

De NGO’s en Nidera zijn samengekomen om een mensenrechtenbeleidsplan op te stellen, waarbij de OESO-richtlijnen en de UN Guiding Principles for Business and Human Rights in acht werden genomen. Het is de taak van Nidera om deze afspraken in praktijk te brengen bij de activiteiten. Nidera heeft afspraken omtrent monitoring gemaakt en is bereid om overleg met stakeholders te organiseren. Het NCP heeft Nidera gecomplimenteerd met de open en constructieve houding tijdens de procedure en  prees Nidera over de openheid over de ontwikkeling van het beleid. Omdat de risicobenadering ten aanzien van ondernemen en mensenrechten nog nieuw is, wordt dit beschouwd als een belangrijke stap in de goede richting.

Tips voor bedrijven

Het beleid in een buitenlandse vestiging kan imago veroorzaken bij de hoofdvestiging. Het is belangrijk om goede controlemechanismen in te stellen. Het is zinvol voor bedrijven om manieren te ontwikkelen om buitenlandse vestigingen te controleren. Adequate afhandeling van eventuele klachten kan positieve berichtgeving creëren.

Shell – Nigerdelta

Wat is er gebeurd?

Amnesty International en Friends of the Earth hebben op 25 januari 2011 bij het NCP gemeld dat de Royal Dutch Shell (RDS) OESO-richtlijnen heeft geschonden. De oliemaatschappij heeft volgens hen geen of onvolledige informatie verstrekt over olielekkages in de Nigerdelta in Nigeria. Volgens Shell zijn de lokale wetgevingen nageleefd en is er zodoende volgens de richtlijnen gehandeld. NCP meent echter dat een moederbedrijf zich in het buitenland eveneens moet houden aan algemeen geldende richtlijnen (deel 2), zoals die van de OESO. Naleving van lokale wetgeving is niet voldoende.

Oplossing

Er is een dialoog georganiseerd tussen de NGO’s en RDS onder het toeziend oog van het NCP. Het NCP trachtte een compromis te vinden, maar benadrukte eveneens dat de kennis en ervaring van RDS het bedrijf ertoe verplicht om helder te rapporteren over olielekkages. Het NCP heeft RDS aangemoedigd om dochterondernemingen in Nigeria op pro-actieve wijze te controleren, met oog op de OESO-richtlijnen. Ook is benadrukt dat RDS in het vervolg duidelijker moet rapporteren over lekkages.

Tips voor bedrijven

Grote bedrijven dienen hun dochterondernemingen in het buitenland nauwlettend in het oog te houden. Hierbij staat voorop dat naast de lokale wetgeving ook de OESO-richtlijnen moeten worden nageleefd. Goede en open communicatie over eventuele misstanden kan imagoschade  en conflictsituaties voorkomen.

Laatst bijgewerkt: 
18-02-2015 15:34