Dossier

Beton en cement

Op 11 april organiseerde de Vereniging van Ondernemingen van Betonmortelfabrikanten in Nederland (VOBN) samen met MVO Nederland een stakeholderdialoog. Met deze bijeenkomst heeft VOBN een belangrijke vervolgstap gezet om het keurmerk Beton Bewust 2014/2015 door te ontwikkelen.

De betonmortelbranche ging met bedrijven, overheid en andere organisaties in gesprek om het keurmerk te toetsen aan de huidige eisen en deze eisen, waar nodig uit te breiden en aan te scherpen.

Voor VOBN is het voeren van gesprekken met stakeholders niet nieuw. Drie en een half jaar geleden heeft MVO Nederland ook al een stakeholderdialoog voor de VOBN gefaciliteerd bij het opstellen van de MVO-agenda. Deze heeft geresulteerd in het in 2012 geïntroduceerde keurmerk Beton Bewust. Inmiddels gebruiken vrijwel alle leden van de VOBN het keurmerk. Dat betekent dat van de 180 bedrijven in de betonmortelindustrie in Nederland, zo’n 130 in het bezit zijn van het keurmerk.

Dialoog

Directeur Ron Peters gaf aan dat de betonmortelbranche nu toe is aan doorontwikkeling van het keurmerk. Daarbij benadrukte hij: "Het gaat niet om het label. Samen met de stakeholders moeten we nagaan hoe we op het gebied van duurzaamheid wezenlijke vorderingen kunnen bereiken ten aanzien van de productie en toepassing van betonmortel. Beton is een veel gebruikt bouwmateriaal. Het is alleen al om die reden belangrijk dat betrokken partijen in de betonketen zich inzetten om de productie en toepassing van beton te verduurzamen en te verbeteren".

VOBN ging in gesprek met vertegenwoordigers van betonmortelproducenten, opdrachtgevers, aannemers, toeleveranciers, beleidsmakers, architecten, certificeringsinstanties en kennisinstellingen. Gezamenlijk behandelden zij vragen als: Is het keurmerk Beton Bewust een geschikt instrument voor alle partijen om een duurzame betonketen te bevorderen? Moet de bestaande branchemeetlat die de basis vormt van het keurmerk worden aangepast en aangevuld? Aan welke eisen en ambities die in de huidige branchemeetlat zijn verwoord moet de industrie voldoen in de jaren 2014 en 2015? Aan welke voorwaarden moet worden voldaan om vertrouwen te creëren in het keurmerk zodat marktpartijen het benutten? Is de wijze waarop het keurmerk op dit moment wordt gegarandeerd en geborgd voldoende?

Nieuwe inzichten

De stakeholders zien het keurmerk als een goed instrument om duurzaamheid te bevorderen. Beton Bewust heeft binnen korte tijd gezorgd voor bewustwording van MVO in de industrie en heeft een duurzame basis gelegd bij een groot aantal bedrijven. Ook is keurmerk Beton Bewust een nuttig meetinstrument op duurzaamheidsgebied en geeft het inzicht in ontwikkelpunten.
Volgens een aantal stakeholders mogen de eisen die aan duurzaamheid gesteld worden ambitieuzer. Zo kunnen bedrijven die een inspanning leveren op duurzaamheidsgebied zich op basis van het keurmerk nog beter onderscheiden van de rest.

Ook werd gepleit voor meer dialoog over duurzaamheid in de hele keten. De betonmortelindustrie alleen kan niet zorgen voor de benodigde versnelling en verandering. Om tot echte verduurzaming van gebouwen te komen is de hele keten nodig. Samen zal gesproken moeten worden over het wegnemen van belemmerende afspraken en regels, maar ook over innovaties en nieuwe samenwerkingsverbanden.

Nu verder

Ron Peters: "Wil je een bedrijf ergens op beoordelen dan weet je door het keurmerk Beton Bewust inmiddels dat de basis goed zit. Maar we gaan het keurmerk en de branchemeetlat verder ontwikkelen, een stap hoger en scherpere eisen en doelstellingen formuleren." De input van de stakeholders en de nieuwe inzichten zijn hierbij bijzonder waardevol.

Hiermee is een belangrijke vervolgstap gezet voor de toekomst. VOBN gaat met de uitkomsten van de stakeholderdialoog aan de slag en zal met de stakeholders blijven afstemmen.

Simone Märtens, sectormanager Bouw van MVO Nederland: "Deze stakeholderbijeenkomst is wederom een mooi voorbeeld van de waarde van het voeren van een goede dialoog. De uitdaging is nu het op gang brengen van een dialoog in de hele keten die met het oog op verduurzaming in de toekomst zeker nodig zal zijn. Ik ben blij dat men duurzaamheid breder ziet dan alleen op product- of bedrijfsniveau. Het gaat om het creëren van maatschappelijke waarde. De inzichten van deze middag zullen ook meegenomen worden in het MVO Netwerk Beton."

Koninklijke BAM Groep

Omschrijving organisatie: 

Projecten op het gebied van woenen, werken, transport en recreactie Koninklijke BAM Groep nv initieert, ontwikkelt, bouwt en onderhoudt projecten op het gebied van wonen, werken, transport en recreatie. BAM verenigt werkmaatschappijen die actief zijn in de sectoren Bouw, Vastgoed, Infra, Publiekprivate samenwerking, Installatietechniek, alsmede Consultancy en engineering. BAM heeft een belang in een wereldwijd opererende, leidende baggeronderneming.

Aantal medewerkers: 
500+
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Runnenburg 9
3981 AZ BUNNIK
Nederland
Ik wil het P+ ontvangen: 
Nee
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Nee
MVO activiteiten: 

De BAM Ondernemingsprincipes vormen de basis voor het managen van onze maatschappelijke verantwoordelijkheid. Mensen: respectvolle omgang met opdrachtgevers, medewerkers en gemeenschappen 1. Opdrachtgevers 2. Samenleving 3. Medewerkers Milieu: wij onderkennen onze verantwoordelijkheid met het oog op toekomstige generaties 4. Milieu 5. Energie en hulpbronnen Meerwaarde: creëren van economische waarde 6. Ondernemingsintegriteit 7. Innovatie

Algemeen telefoonnummer: 
0306598540
Organisation categorie: 
Grote (internationale) onderneming
Geocode visiting address: 
Bedrijfsvideo: 
E-mailadres organisatie: 
Deze organisatie is partner van MVO Nederland

Betonpartners testen materiaal met lagere CO2-uitstoot

Bij de proef met geopolymeerbeton worden onder meer de duurzaamheid en de verwerking van het materiaal getest. (foto: ENCI, Peter de Vries)

In de Green Deal Beton onderzoekt het MVO Netwerk Beton de mogelijkheden om de betonketen te verduurzamen. Drie bedrijven uit het netwerk – Van Hattum en Blankevoort, ENCI en Mebin - hebben nu een proef gedaan met geopolymeerbeton, een betonsoort waarbij veel minder CO2 vrijkomt dan bij traditionele betonmortels. De resultaten worden gedeeld in het netwerk.

 “Opdrachtgevers, met name in grote infrastructuurprojecten, willen steeds vaker hun carbon footprint verminderen”, vertelt Jos Kronemeijer, materiaaldeskundige van ontwerp- en bouwbedrijf Van Hattum en Blankevoort: “Geopolymeren zijn al langer bekend als alternatieve grondstof voor beton, maar blijken nu interessant vanwege de lage CO2-uitstoot.” In plaats van de portlandcementklinker, met als voornaamste grondstof kalksteen, worden in dit innovatieve beton geopolymeren gebruikt als bindmiddel; alkalisch geactiveerde aluminium- en silicium houdende grondstoffen.  Ook uit onderzoek van CE Delft, in opdracht van het MVO Netwerk Beton, kwam dit naar voren als een kansrijke optie om beton te verduurzamen.

Kans

Kronemeijer: “Het lijkt erop dat we hier een beton hebben dat én minder milieubelastend én technisch hoogwaardig is. Voor we het in het veld kunnen toepassen, moeten we echter zeker weten dat het in meerdere opzichten duurzaam is.” Bij een opdrachtgever kreeg hij de kans dit in het veld toe te passen en gedurende vijf jaar te monitoren. Cementproducent ENCI en betonmortelproducent Mebin, dochterbedrijven van HeidelbergCement, deden mee. Het project startte in april 2014. Op de bouwplaats zijn L-vormige elementen gestort, verdicht en afgewerkt. Daar wordt bekeken hoe het materiaal zich houdt bij de weersomstandigheden. Daarnaast zijn er tientallen proefstukken gemaakt, die de komende tijd uitgebreid worden onderzocht op allerlei mechanische- en duurzaamheidsaspecten.

Verwerkingstijd

Peter de Vries van ENCI: “Bij proeven in de jaren negentig met geopolymeerbeton bleek de verwerkingstijd nog te kort. Inmiddels zijn er componenten op de markt waarmee deze kan worden opgerekt. De uitdaging is nu om binnen die tijd de betonspecie in de betoncentrale aan te maken, te verladen en op de bouwplaats te verwerken. Stap voor stap hebben we de dosering aangepast en de benodigde tijd voor mengen en laden kunnen verkorten. Voor grootschalige productie zijn er nog meer aanpassingen nodig; bijvoorbeeld in de betoncentrale en in de manier van verwerken.”

De bedrijven hebben al eerder samengewerkt en konden daardoor snel starten. Daarnaast kennen ze elkaar uit het MVO Netwerk Beton: “Daarin hebben we als ketenpartners onze ambities voor verduurzaming uitgesproken”, vertelt De Vries. “Wij delen onze resultaten straks met het netwerk. En met de expertise uit het netwerk kunnen we de proef weer verder verbeteren. In het belang van een duurzamere betonketen.”

Investeren

In de Green Deal Beton werken ruim dertig bedrijven en belangenorganisaties samen aan verduurzaming van de betontketen, met name door CO2-reductie. De Vries: “Vanuit het MVO Netwerk Beton brengen we onze ambities ook aan de man bij opdrachtgevers. Als die projecten groener willen aanbesteden, zullen zij mee moeten investeren in de ontwikkeling van innovatieve materialen en toepassingen. En daar later ook in projecten voor kiezen. Tot nu toe hebben wij als partners in deze proef de kosten hiervan voor onze rekening genomen. Maar uiteindelijk moeten we er als bouwsector samen de schouders onder zetten.”

Aan de slag

Nu het duidelijk is op welke gebieden impact te realiseren is om de betonketen te verduurzamen kunt u aan de slag. Afhankelijk van waar uw activiteiten zich in de keten bevinden kunt u met de volgende tips en aanbevelingen aan de slag:

Heeft u specifieke vragen of wilt u uw case voorleggen? Neem dan contact op met onze programma manager van het MVO Netwerk Beton, Stefan van Uffelen op s.vanuffelen@mvonederland.nl.

Verticale integratie

De bouwsector en de betonketen zijn complexe markten, met een versnippering van kennis en specialisaties. Door integratie van de verschillende partijen bundel je kennis en kunde om innovaties van de grond te krijgen.

Kenmerken voor samenwerking in de keten zijn transparantie en wederzijds vertrouwen. Dat leidt tot beter inzicht in eigen handelen, kennisontwikkeling, innovatieve ideeën, eerlijke risicospreiding en initiatieven om anders te gaan werken. In toenemende mate is samenwerking met ketenpartners een manier om echt onderscheidend te kunnen zijn, en een goede ketenintegratie betekent meervoudige waardecreatie voor alle betrokken partijen. 

Nieuw eigendomsmodel

Aan de basis van een circulaire keten staat ook een ander eigendomsmodel. Vanuit de Total Cost of Ownership-gedachte, niet alleen in de productie maar ook de samenwerking op lange termijn. Grondstoffen worden niet langer verkocht aan ontwikkelaars, het eindresultaat niet langer aan een eigenaar. Een consortium levert bijvoorbeeld behuizing voor wonen of werken als dienst, waarbij de grondstoffen eigendom blijven van de producent.

  • Zo levert bijvoorbeeld goede isolatie over de totale levensduur besparing op. Beheer en onderhoud van de constructie, schil en installatietechniek worden in het contract meegenomen en ondersteund door slimme sensoren
  • Informatie delen binnen de keten biedt uitkomst, bijvoorbeeld via BIM (Building Information Modeling) en materiaalpaspoorten voor grondstoffen. Hiermee kun je de herbruikbaarheid slimmer ontwerpen, beter plannen en dus vergroten
  • In het nieuwe eigendomsmodel kunnen bijvoorbeeld grondstoffen of de dienst ‘behuizing’ apart worden gefinancierd. Verder zijn er mogelijkheden voor financiering op basis van lease, doordat (delen van) panden herbruikbaar zijn

MVO Netwerk Beton

Het MVO Netwerk Beton is een coalitie van koploperbedrijven en brancheorganisaties uit de betonketen gericht op verduurzaming. Het einddoel is een 100% duurzame betonketen in 2050. In oktober 2011 sloten zij de Green Deal Verduurzaming Betonketen met de overheid. De afspraken om het einddoel te behalen zijn vastgelegd  in Concreet 1.0. Zie voor de eerste resultaten ook het Jaarverslag 2013 Concreet 1.0.

Green Deal Verduurzaming Betonketen

Een groep van vooraanstaande bedrijven en branche-organisaties heeft in de betonketen samen met MVO Nederland het MVO Netwerk Beton opgericht. Op 4 oktober 2011 heeft dit netwerk een 'Green Deal' gesloten met de Rijksoverheid.

Attachments: 
BijlageGrootte
PDF icon geheel_ondertekende_deal_30.pdf446.75 KB

Bouwend Nederland

Omschrijving organisatie: 

Branchevereniging van bouw- en infrabedrijven. Bouwend Nederland verenigt, verbindt en ondersteunt bouw- en infrabedrijven. Bouwend Nederland staat voor een vitale bouwsector die bouwt aan duurzame vernieuwing van de leefomgeving.

Aantal medewerkers: 
101 t/m 250
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Postbus 340
2700 AH ZOETERMEER
Nederland
Ik wil het P+ ontvangen: 
Nee
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Nee
MVO activiteiten: 

Duurzaamheid door samenwerking in de bouwketen. MVO Nederland heeft Bouwend Nederland in contact gebracht met de branchevereniging voor installateurs, UNETO-VNI. Daarnaast is er een aantal woningbouwcoöperaties uitgenodigd tijdens een brainstorm over integraal bouwen en duurzaamheid in de bouwketen.

Algemeen telefoonnummer: 
079 3252252
Organisation categorie: 
Branche- of beroepsorganisatie
Geocode visiting address: 
E-mailadres organisatie: 
Deze organisatie is partner van MVO Nederland

BAM heeft in 2014 voor het vijfde opeenvolgende jaar een top-20-positie behaald in de Transparantiebenchmark van het ministerie van Economische Zaken (EZ) met een vierde plek (2013: vijfde). Daarmee is BAM opnieuw uitgeroepen tot koploper. Bovendien is BAM het bouwbedrijf met de hoogste score op de Transparantiebenchmark.

De Transparantiebenchmark is een jaarlijks terugkerend onderzoek dat de kwaliteit van maatschappelijke verslaggeving van de 500 grootste Nederlandse ondernemingen in kaart brengt. Met de Transparantiebenchmark wil EZ het niveau van de maatschappelijke verslaggeving verhogen. De criteria van de Transparantiebenchmark 2014 zijn aangepast ten opzichte van eerdere jaren en sluiten aan bij de nieuwe richtlijnen van het Global Reporting Initiative (GRI) en het raamwerk voor geïntegreerde verslaggeving van de International Integrated Reporting Council (IIRC).

De resultaten van de Transparantiebenchmark zijn voor BAM een bevestiging dat de Groep de maatschappelijk relevante thema’s goed beschrijft, en voor alle stakeholders relevante informatie op een transparante wijze rapporteert.

MVO Nederland organiseerde op 15 februari 2011 de tweede bijeenkomst over duurzaamheid in de cement- en betonketen. Samen met brancheorganisaties en bedrijven uit de cement- en betonketen werd gesproken over de vervolgstappen op het pad van verduurzaming van de keten.

“Met deze betonbijeenkomst hebben we een begin gemaakt met het identificeren van duurzaamheidsonderwerpen- en doelstellingen”, aldus Simone Märtens, sectormanager Bouw & Industie MVO Nederland. Bij het inzichtelijk maken van de commerciële en maatschappelijke kansen voor de branche, wordt niet alleen gekeken naar materiaalinnovatie, maar ook naar verbetering van de ketensamenwerking op het gebied van duurzaamheid.

Deelnemers positief

De deelnemers waren positief en toonden veel interesse in een verduurzamingstraject voor de hele keten. In een vervolgsessie zal  verder worden gewerkt aan vragen als:
•    Welke duurzaamheidsdoelstellingen stellen wij ons?
•    Wat zijn de meest belangrijke duurzaamheidsissues & belemmeringen die gezamenlijk opgelost kunnen worden en   hoe     pakken we dit aan?
•    Welke schakels in de keten zijn hiervoor nodig?
•    Welke best practices kunnen als voorbeeld dienen?

Meer informatie over MVO-kansen en ontwikkelingen in de betonketen en handelingsperspectieven voor ondernemers is te vinden in het betreffende webdossier.

Inspiratie

Nieuwsgierig geworden naar de kansen en mogelijkheden van duurzaam beton? Hier vindt u nog meer informatie en inspiratie.

VBI

Omschrijving organisatie: 

VBI bouwt mee aan duurzame, flexibele en comfortabele woon- en werkomgevingen. Vanuit de businesscase van de opdrachtgevers denken de specialisten van VBI mee en bieden heldere oplossingen. Door service, innoverend vermogen en intelligente industrialisatie maken wij het mogelijk dat onze partners hun doelen bereiken. Van architect tot aannemer en van woningbouwcorporatie tot particulier. Dat doet VBI door het leveren van de hoogste kwaliteit prefab-vloeren als onderdeel van een innovatieve draagconstructie.

Aantal medewerkers: 
251 t/m 500
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Looveer 1
6851 AJ HUISSEN
Nederland
Twitter: 
http://www.twitter.com/flexibelcomfort
Ik wil het P+ ontvangen: 
Ja
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Ja
MVO activiteiten: 

Actief betrokken bij duurzaamheid

Een beter milieu begint bij samenwerking. Daarom ondersteunt VBI veel initiatieven en organisaties op het gebied van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Als partner van MVO Nederland en ondertekenaars van de Green Deal 'Verduurzaming Betonketen' streven we bijvoorbeeld naar een 100% duurzame betonketen. Wij zijn founding partner van de Dutch Green Building Council (DGBC). De DGBC is een onafhankelijke non-profit organisatie die streeft naar blijvende verduurzaming van de bebouwde omgeving in Nederland. Daartoe ontwikkelt de organisatie keurmerken voor een onafhankelijke beoordeling van gebouwen en gebieden. Ook is VBI is actief lid van de Bond voor Fabrikanten van Betonproducten in Nederland (BFBN) die samenwerken aan het verminderen van de CO2-uitstoot.

Algemeen telefoonnummer: 
0263797979
Financial contact: 
t.van.der.wal@vbi.nl
Organisation categorie: 
Grote (internationale) onderneming
Geocode visiting address: 
Het postadres is hetzelfde als het bezoekadres: 
E-mailadres organisatie: 
Bezoekers mogen contact met ons opnemen via ons e-mailadres: 
Deze organisatie is partner van MVO NederlandNeem contact op met deze partner

Aannemersfederatie Nederland Bouw & Infra

Omschrijving organisatie: 

Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra is een landelijke koepel van brancheorganisaties die samen ruim 1.800 bedrijven vertegenwoordigen, met een totale omzet van 3,6 miljard euro en een arbeidsvolume van 40.000 werkzame personen. Momenteel zijn er zestien ondernemersorganisaties aangesloten.

Aantal medewerkers: 
2 t/m 10
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Nieuweweg 226
3905 LT VEENENDAAL
Nederland
Ik wil het P+ ontvangen: 
Nee
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Nee
MVO activiteiten: 

Innovatie
Arbeidsparticipatie
Klimaat & Energie
Ketenverantwoordelijkheid
Arbeidsparticipatie
Maatschappelijke betrokkenheid

Algemeen telefoonnummer: 
0318 – 54 49 00
Organisation categorie: 
Branche- of beroepsorganisatie
Geocode visiting address: 
E-mailadres organisatie: 
Deze organisatie is partner van MVO Nederland

BAM heeft een objectieve rekenmethodiek toegepast om de maatschappelijke baten van LEAB (Laag Energie Asfalt Beton) voor opdrachtgevers inzichtelijker te maken. True Price, een onafhankelijke non-profit organisatie, heeft de rekenmethodiek ontwikkeld. De maatschappelijke waarde van LEAB in vergelijking met conventioneel asfalt is met de True Price methodiek getoetst aan de milieu-impact van de gehele keten van asfaltproductie en -verwerking. Uit de berekening blijkt dat bij de toepassing van LEAB op één kilometer snelweg op basis van bestaande normen, de maatschappelijke baten € 257.000, bedragen. Dat is vergelijkbaar met het gemiddelde jaarlijkse energieverbruik van 119 Nederlandse huishoudens.

Zowel nationaal als internationaal wordt LEAB in toenemende mate gebruikt als duurzaam alternatief voor conventioneel asfalt. In 2014 heeft BAM circa 150.000 ton LEAB geproduceerd en verwerkt, dat is tien procent van de totale jaarproductie. BAM heeft de ambitie LEAB in Nederland op veel grotere schaal toe te passen. Het duurzame asfalt dat wordt geproduceerd bij een fors lagere temperatuur, is kwalitatief gelijkwaardig en niet duurder dan gewoon asfalt. LEAB levert een energiebesparing op van ruim dertig procent en een CO₂-reductie van eveneens dertig procent. Rijkswaterstaat heeft in 2014 een gelijkwaardigheidsverklaring voor LEAB verstrekt.

Europese regelgeving
Met de True Price rekenmethodiek speelt BAM in op nieuwe Europese regelgeving, die ondernemingen met meer dan 500 medewerkers vanaf 2016 verplicht maatschappelijke kosten en baten inzichtelijk te maken. BAM behoort sinds 2012 tot de koplopers met betrekking tot transparantie over hun invloed op klimaatverandering.

True Price sluit aan op de ambitie van het kabinet om een circulaire economie te bevorderen en wordt ondersteund door verschillende ministeries

Reportage Nieuwsuur
In de uitzending van Nieuwsuur van donderdag 11 december is een reportage te zien over True Price en de maatschappelijke baten van LEAB. William van Niekerk, directeur Corporate Social Responsability van Koninklijke BAM Groep wordt geïnterviewd in de asfaltcentrale APM in Bergen op Zoom. 

www.bamwegen.nl

Bijna twintig partijen in de Nederlandse bouwwereld verenigen zich in het Programma verduurzaming betonketen. Van productie tot toepassing en hergebruik wordt gewerkt aan vergaande verduurzaming van de betonketen. Simone Märtens, sectormanager van MVO Nederland, leidt het programma. Onder andere de grootste aannemers van Nederland, verschillende grotere en kleinere bedrijven en diverse brancheorganisaties hebben zich hierbij aangesloten. Op 4 oktober 2011 vindt de lancering plaats.

Uniek aan het programma is dat het alle schakels in de Nederlandse betonketen behelst en niet alleen gaat over het product beton, maar ook over betonnen constructies. Doelstelling is om met elkaar te komen tot een breed gedragen en onafhankelijke definitie van duurzaam beton. En om deze vervolgens toe te passen in de gehele Nederlandse keten.

Belangrijke thema's zijn uiteraard energiegebruik en grondstoffen, maar ook emissie in bodem, water en lucht en de impact van onderneming en productie op biodiversiteit en ecosystemen.
Niet alleen de afzonderlijke schakels in de keten, maar ook de verbindingen daartussen worden meegenomen. Dit betekent dat er bijvoorbeeld ook gekeken wordt naar ontwerp, logistiek en transport.


Op 4 oktober is de lancering op de Innovatie-estafette, de tweejaarlijkse beurs over duurzame en innovatieve ontwikkelingen op de gebieden milieu, mobiliteit, transport, ruimte en water. Deze vindt dit keer plaats in de Van Nelle Ontwerpfabriek in Rotterdam.

De gemeente Oldambt gaat in zee met BAM om energiebesparende maatregelen te treffen in en op de gemeentelijke gebouwen. Eind 2014 heeft de gemeenteraad van Oldambt de begroting vastgesteld. Daarbij is een miljoen euro beschikbaar gesteld voor energiebesparende maatregelen in gemeentelijk vastgoed. Dit moet in 2015 leiden tot een besparing van € 70.000,- en in de jaren daarna € 140.000,-.  Het voorstel van BAM betreft een combinatie van maatregelen: het optimaliseren van regelingen, gasabsorptie warmtepomp, training voor bewustwording en gedrag, het toepassen van zonnepanelen, bouwkundige aanpassingen, thermische zonne-energie en optimalisatie van het gebruiksoppervlak. Het precieze pakket van maatregelen per gebouw wordt onderzocht en vastgesteld in overleg met de gemeente. Nadere informatie: Tiede Swart, regiodirecteur (tiede.swart@bamtechniek.nl).

Onderzoek CE-Delft; Betonketen kan tot 30 procent besparen op CO2-uitstoot in 2020

Verduurzamen van de betonketen kan ervoor zorgen dat de Nederlandse CO2-uitstoot in 2020 met circa 1,3 miljoen ton vermindert. Dat is 0,5 procent van de huidige nationale uitstoot in 2010. Voor de betonketen zelf is een besparing van 30 procent CO2-uitstoot in 2020 haalbaar, mits een aantal belemmeringen worden weggenomen.

Dit concludeert milieuadviesbureau CE Delft (www.ce.nl) in het rapport ‘Prioritering handelingsperspectieven verduurzaming betonketen’. Het bureau onderzocht diverse verduurzamingsopties voor de betonketen, in opdracht van Rijkswaterstaat en het MVO Netwerk Beton.

Wereldwijd gezien zorgt de productie van cement – het belangrijkste bestanddeel van beton – voor circa 5 procent van de CO2-uitstoot. In Nederland lag de uitstoot van de betonketen in 2010 op circa 1,6 procent.

In het MVO Netwerk Beton werken dertig bedrijven, brancheorganisaties en andere betrokkenen uit de betonketen samen, om de impact op het milieu verder te verminderen. Ook ontwerpers en opdrachtgevers doen mee, waaronder Rijkswaterstaat als de grootste opdrachtgever in de bouw. In de Green Deal Verduurzaming Betonketen (oktober 2011) heeft het netwerk afspraken gemaakt met de overheid, onder andere over het opheffen van belemmeringen zoals knellende wet- en regelgeving.

CO2-reductie in de betonketen
Uit een inventarisatiestudie van CE Delft (mei 2013) kwam al naar voren dat CO2-emissie het meest in het oog springende milieuprobleem is voor de betonketen. In de vervolgstudie ‘Prioritering handelingsperspectieven verduurzaming betonketen’ (november 2013) heeft het milieuadviesbureau 16 opties voor verduurzaming van de betonketen op de middellange termijn vergeleken en doorgerekend op hun CO2-emissiereductiepotentieel en de CO2-reductiekosten.

De opties zijn onder te verdelen naar: (1) veranderingen in de betonsamenstelling, (2) hergebruik en recycling, (3) andere wapeningsmethoden, (4) aanpassingen in het bouwproces, (5) verlengen van de levensduur van beton en (6) het energiegebruik in de gebruiksfase.

De onderzoekers hebben voor deze opties gekeken naar het technisch potentieel om CO2-reductie te realiseren, gebaseerd op emissiereducties die zijn aangetoond op laboratoriumschaal of in pilots en de veronderstelling dat er geen (markt)belemmeringen zijn om de betreffende optie door te voeren. Daarnaast zijn de (meer)kosten van elke optie berekend, uitgedrukt in euro’s per ton CO2-reductie. De scenario’s met de meeste CO2-opbrengst krijgen een hogere prioriteit.

Grafiek
De prioritering is samengevat in een grafiek, waaruit af te lezen is wat de meest kosteneffectieve maatregelen zijn om in de betonketen CO2 te besparen. De opties links bovenin de grafiek leveren in verhouding tot de investeringen het meeste op. Hoe meer naar rechts, hoe duurder de opties.grafiek

Innovatieagenda MVO Netwerk Beton
Het MVO Netwerk Beton werkt zeven van deze opties uit in kansen en belemmeringen, zodat in 2014 concrete afspraken gemaakt kunnen worden over de uitvoering hiervan. Voorbeelden zijn:

-       Een veelbelovende innovatie is het gebruik van geopolymeren als bindmiddel voor beton: cementsoorten gebaseerd op calcium aluminaten en silicaten, met een beduidend lagere CO2-emissie dan het traditionele Portland-cement.

-       Een bestaande technologie die bijdraagt aan verduurzaming is ‘slow concrete’: als beton meer tijd krijgt om uit te harden, is er aanmerkelijk minder cement nodig. Dit zorgt echter voor hogere kosten van het bouwproces. De uitdaging is om langer uitharden in te passen in de planning en daarnaast gebruik te maken van nieuwe  cementsoorten of additieven die sneller uitharden en toch een lage CO2-emissie hebben.

-       In de Green Deal hebben de bedrijven uit het MVO Netwerk Beton uitgesproken dat zij toe willen naar een ‘circulaire economie’. Nieuwe recyclingtechnologieën maken dit steeds meer mogelijk. Zo kan beton na gebruik worden teruggebracht tot de schone bestanddelen grind, zand en cementsteen. Grind en zand kunnen worden hergebruikt in nieuw beton en het cementsteen kan worden opgewerkt tot CO2-arm cement. Voor deze nieuwe recyclingtechnologie in de praktijk kan worden gebracht, moet onderzoek echter uitwijzen of ze geschikt en veilig genoeg zijn voor betonconstructies.

-       Een belemmering is de onzekerheid of investeringen kunnen worden terugverdiend. Voorwaarde is ook dat de prijs van CO2-reductie verrekend kan worden in de kostprijs van het product.
 

Bond van Fabrikanten van Betonproducten in Nederland (BFBN)

Omschrijving organisatie: 

De BFBN is de werkgeversvereniging van de betonproductenindustrie. Deze bedrijfstak is de grootste toeleverancier voor de bouw. De ruim 200 aangesloten betonfabrieken vervaardigen een breed scala aan producten: van straatsteen tot brugligger, van heipaal tot dakpan. Hun gezamenlijke omzet bedraagt rond 1,5 miljard euro. Er zijn ruim 9.000 personen werkzaam in deze branche. De BFBN is voor zijn leden actief op het gebied van arbeidsvoorwaarden, arbeidsomstandighedenbeleid, promotie, grondstoffen- en milieubeleid, lobby, verkoopvoorwaarden en opleidingen.

Aantal medewerkers: 
2 t/m 10
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Zaagmolenlaan 20
3447GS Woerden
Ik wil het P+ ontvangen: 
Ja
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Nee
MVO activiteiten: 

Maatschappelijk verantwoord ondernemen houdt voor de leden van de BFBN in dat zij hun verantwoordelijkheid nemen voor de effecten op mensen en milieu, als gevolg van de productie van betonproducten. De leden doen dit door verantwoord om te gaan met hun medewerkers op het gebied van gezondheid en arbeidsveiligheid en door bewuste keuzes te maken voor duurzame grondstoffen en energie. Arbeidsveiligheid, het inventariseren en reduceren van CO2-emissie en ketenbeheer zijn speerpunten in het MVO beleid van de BFBN.

Algemeen telefoonnummer: 
0348-484484
Organisation categorie: 
Branche- of beroepsorganisatie
Geocode visiting address: 
E-mailadres organisatie: 
Deze organisatie is partner van MVO Nederland
Spoorbeheerder ProRail, ingenieursbureau Royal HaskoningDHV, bouwconcern BAM, leverancier voestalpine Railpro en onderhoudsaannemer ASSET Rail hebben onlangs de samenwerkingsovereenkomst ‘Circulair Spoor’ ondertekend. Met deze unieke samenwerking binnen de spoorwegsector willen de partijen een miljoenenbesparing realiseren door duurzame toepassingen te ontwikkelen op basis van de circulaire economie. Grondstoffen en materialen moeten daarbij zo veel mogelijk binnen de sector blijven en volledig worden hergebruikt.

Vechten tegen grondstoffentekort 
In de spoorwegsector worden grote hoeveelheden grondstoffen gebruikt, zoals koper voor bovenleidingen, staal voor spoorstaven en aluminium voor perronmeubilair. Met deze grondstoffen moet anders worden omgegaan om continuïteit en beschikbaarheid te waarborgen. Hermen Jan van Ree van Royal HaskoningDHV: ‘De circulaire economie is gericht op het reduceren van grondstofverbruik en beslaat het gehele productieproces van grondstofwinning tot einde levensduur. Concretisering van de circulaire economie in onze sector vraagt dan ook om intensieve samenwerking tussen alle spelers in de keten’. Eric Brink van Railpro vult aan: ‘Wij willen gezamenlijk modulaire producten ontwikkelen die minder materiaal vragen en langer mee gaan. Producten die beter te onderhouden zijn en na vervanging nog volledig opnieuw bruikbaar zijn.’

Jaarlijkse miljoenenbesparing
De kansen voor de circulaire economie in Nederland worden geschat op ruim 7 miljard euro per jaar en meer dan 50.000 nieuwe banen. Tom Blankendaal van BAM: ‘Omgerekend naar de spoorwegsector gaat het om een structurele besparing van 15 tot 35 miljoen euro per jaar en honderden banen extra werkgelegenheid[1]’. ‘Wij geloven in een reductie van 20 procent op grondstofverbruik in het aankomende decennium. De levenscycluskosten moeten zo met minimaal 10 procent omlaag kunnen’, aldus Thijs Cloosterman van ProRail. Dat scheelt niet alleen in de beheerkosten, maar levert ook een reductie aan CO2 uitstoot op.

Van lineair naar circulair
Om Circulair Spoor een vliegende start te geven, is samen met TNO gewerkt aan de ‘Visie op Circulair Spoor’. Daarin wordt aandacht besteed aan nut en noodzaak alsmede kansen en voorwaarden om het huidige spoorsysteem te transformeren naar een circulair spoorsysteem. Aansluitend daarop wordt met een vooraanstaand accountantskantoor een model ontwikkeld om naast financiële gegevens ook sociale en ecologische baten en lasten te kunnen kwantificeren. Met een dergelijk model kan het maatschappelijke rendement van circulaire projecten worden geoptimaliseerd. Vervolgens zal de circulaire potentie van diverse producten en elementen inzichtelijk worden gemaakt. Klaes Meekma van ASSET Rail: ‘Begin 2015 willen we onze ervaringen en resultaten delen met een breed publiek. Ons doel is om de gehele spoorwegsector mee te krijgen in de transitie naar een circulair spoorsysteem.’
Link naar White Paper ‘Circulair Spoor’: Visie op de circulaire economie voor de spoorsector

Nadere informatie: Suzette Schreuder, persvoorlichter Royal HaskoningDHV, (088) 348 20 26.

Op maandag 3 oktober 2011 beklonken minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Verhagen en staatssecretaris Atsma van Infrastructuur en Milieu 59 zogeheten Green Deals met tal van partijen uit de samenleving. Ook MVO Nederland sloot zich hierbij aan, zowel door ondertekening van de koepelovereenkomst als namens 19 bedrijven en organisaties die zich gaan inzetten voor het verduurzamen van de betonketen.

Green Deal

Willem Lageweg, directeur van MVO Nederland, is blij dat het kabinet Rutte nu duidelijk kleur bekent: "Het kabinet toont dat het gelooft in de combinatie van groei en groen, en dat het wil bijdragen aan het versnellen van de verduurzaming van onze economie. Met het Green Deal-programma, maar ook met de nieuwe Duurzaamheidsagenda van het ministerie van I&M, geeft dit kabinet een signaal af over de vorm en inhoud van verduurzaming. Er ligt veel nadruk op de eigen verantwoordelijkheid voor het bedrijfsleven en de samenleving, met de overheid als faciliterende partner."

Goeie deal, maar meer ambitie is nodig

Gezien de enorme uitdagingen op het gebied van klimaat en milieu had MVO Nederland graag meer ambitie gezien. "Maar wij erkennen de beperkte budgettaire ruimte en vertrouwen erop dat in de komende besprekingen in de zogenaamde Green Deal Board de ambities verder kunnen worden aangescherpt. We zien deze Green Deal daarom als een volgende stap op weg naar hogere ambities en verdergaande maatregelen voor het verduurzamen van onze economie."

Coalities zijn de sleutel tot verduurzaming

Binnen de koepelovereenkomst zijn nu de eerste 59 Green Deals gesloten, variërend van laadpalen voor elektrische auto's tot het benutten van restwarmte, van het vergroenen van de productie van polyurethaan tot het delen van kennis binnen de agro-, chemie-, en papiersector. Lageweg: "Als je de lijst met Green Deals bestudeert, kom je veel coalities tegen. De breedte van die coalities is van groot belang. MVO Nederland is ervan overtuigd dat samenwerking dé manier is om te verduurzamen."

MVO Nederlands eigen Green Deal

Green Deal

Ook MVO Nederland heeft een Green Deal ingebracht: een samenwerkingsverband van 19 bedrijven in de betonsector neemt onder begeleiding van MVO Nederland de gehele betonketen onder de loep. Het doel: een flinke verduurzaming van deze keten, met aandacht voor people, planet en profit. Het betonketenproject van MVO Nederland wordt op 4 oktober 2011 officieel gelanceerd tijdens de Innovatie-estafette.

Naast dit betonproject zal MVO Nederland in de komende periode nieuwe Green Deals aan het kabinet voorleggen. Zo wordt er inmiddels gesproken over een mogelijke Green Deal voor het verduurzamen van de asfaltketen en over een project gericht op het verduurzamen van de zorgsector.

Daarnaast zal MVO Nederland actief communiceren over de ervaringen die met de lopende Green Deals worden opgedaan, vooral ook met als doel zo veel mogelijk ondernemers te stimuleren zelf nieuwe stappen te zetten op de weg naar een lagere footprint en meer groene groei.

Klimaatneutraal bouwen in de toekomst

Als grote speler in een sector met een relatief hoog energieverbruik voelt de Koninklijke BAM groep zich verantwoordelijk stappen te zetten richting klimaatneutraal ondernemen. "Door onze omvang en activiteiten zal het realiseren van onze klimaatneutrale ambities ook echt impact hebben", vertelt Céline Bent, projectleider CSR bij het bouwbedrijf. Om haar ambities te bereiken heeft de Koninklijke BAM groep zich aangesloten bij de Nederlandse Klimaatcoalitie.

Meten is weten

De Koninklijke BAM is het eerste grote bouwbedrijf dat aansloot bij de Nederlandse Klimaatcoalitie en committeert zich daarmee aan een klimaatneutrale bedrijfsvoering uiterlijk in 2050. Tussentijdse doelstellingen helpen de organisatie op weg. "Aansluiten bij de NKC is een logisch vervolg op onze huidige aanpak. Het stimuleert ons slimmer te bouwen en daarmee te blijven verbeteren op de reductie van onze emissies", legt Céline Bent uit. BAM berekent elk kwartaal haar CO2e-voetafdruk om vast te stellen welke invloed het sterkst is en daarmee wat de voornaamste gebieden zijn waarop uitstoot kan worden beperkt.

Besparen en vergroenen

Een aanzienlijk deel van de kosten van de BAM Groep komt voort uit energieverbruik. Met name bij asfalt productie en infrastructurele bouwprojecten wordt veel energie verbruikt en daarmee zijn de emissies hoog. Energiereductie is de eerste stap richting klimaatneutraal ondernemen, en levert organisaties het bijkomende voordeel van kostenbesparing op. Daarnaast zijn de emissies gerelateerd aan het energieverbruik van de Groep relevant voor BAM vanwege de aanstaande wetswijzigingen. Denk aan het emissiehandelssysteem van de Europese Unie en de gevolgen daarvan voor de asfalt productie faciliteiten van de Groep.

Meerwaarde

Gebouwen zijn verantwoordelijk voor 30% van de CO2-emissie in de EU. En niet alleen de bouw van gebouwen levert impact op ons klimaat. Het aandeel van het gebruik van een gebouw in de totale CO2-emissie tijdens de levensduur bedraagt 80%. Het merendeel van de bestaande bouw zal over dertig jaar ook nog bestaan; de snelheid van nieuwbouw blijft over het algemeen laag. Op het gebied van energie en emissies kan BAM meerwaarde creëren door energie-efficiënte gebouwen te construeren en door bestaande gebouwen te renoveren zodat deze aan hogere energieprestatienormen voldoen. 

De Green Deal Runner Up Award 2013 gaat naar de Green Deal Verduurzaming Betonketen van het MVO Netwerk Beton. Monika Milz – voorzitter van de Green Deal Board - reikte de prijs uit: “De inspanningen van de betonsector zijn een voorbeeld voor andere verduurzamingsprojecten.”

Deelnemers Green deal Verduurzaming Betonketen ontvangt Runner Up Award

Foto Jan Willem Groen, Groen Fotografie Utrecht

Bij de uitreiking waren ook minister Kamp van EZ en staatssecretaris Mansveld van I&M aanwezig. De minister prees de betonsector voor zijn inspanningen in de Green Deal Verduurzaming Beton. Hij beseft dat de betonsector de afgelopen jaren met economische tegenwind te maken heeft gehad en is ervan onder de indruk hoever zij met dit initiatief zijn gekomen. Het streven om de betonketen te sluiten sprak hem in het bijzonder aan.

De hele keten

Namens het MVO Netwerk Beton nam Evert Schut de prijs van harte aan: “Wat dit netwerk zo bijzonder maakt, is het grote aantal deelnemers: dertig bedrijven en brancheorganisaties. Bij elkaar zijn ze goed voor meer dan 50.000 arbeidsplaatsen. Een hele keten van bedrijven werkt hierin aan de ambitieuze doelstelling om de betonketen te verduurzamen. Samen kunnen we een substantiële bijdrage leveren aan de CO2-reductie van Nederland.”

Verduurzaming in de betonketen

De productie van cement – het belangrijkste bestanddeel van beton – veroorzaakt wereldwijd gezien zo’n 5% van de CO2-uitstoot. In Nederland ligt de uitstoot van de hele betonketen op circa 1,6% in 2010. De sector zet zich in om zijn impact op het milieu verder te verminderen, met 2020 als richtpunt. Daarnaast werkt deze samen aan nieuwe technologie die het mogelijk maakt om de betonketen geleidelijk te veranderen in een betonkringloop. Het gaat daarbij om recycling-technieken en nieuwe manieren om secundaire grondstoffen te verwerken tot cement en beton.

De Green Deal Verduurzaming Beton

In het MVO Netwerk Beton werken bedrijven, brancheorganisaties en andere betrokkenen aan de verduurzaming van de betonketen. Ook ontwerpers en opdrachtgevers doen mee, waaronder Rijkswaterstaat als de grootste opdrachtgever in de bouw.

In de Green Deal Verduurzaming Betonketen heeft het netwerk in oktober 2011 afspraken gemaakt met de overheid. De overheid heeft hierin toegezegd te helpen bij het opheffen van belemmeringen zoals knellende wet- en regelgeving. Denk hierbij aan de (technische) betonregelgeving, het Bouwbesluit en het Besluit Bodemkwaliteit. Vorig jaar tijdens de Betondag 2012 zegden ruim twintig bedrijven ook nog eens hun medewerking toe aan de afspraken uit ‘Concreet 1.0’.

Minder CO2

Uit zojuist gepubliceerd onderzoek van milieuadviesbureau CE Delft blijkt dat de betonketen zijn CO2-uitstoot met 30% kan verminderen in 2020. Dat kan bijvoorbeeld door het gebruik van nieuwe, CO2-arme bestanddelen voor cement; het voornaamste bestanddeel van beton. Uit gerecyclede cementsteen kan nieuw cement worden gemaakt. Al hoewel deze technologie nog in de kinderschoenen staat is het eveneens innovatie die kan leiden tot minder CO2 uitstoot.  

Schut: “Beton is alles behalve een ‘grijs product’. Integendeel: de betonketen loopt voorop met technologie, vernieuwende toepassingen, samenwerking en innovatieve bouwprojecten.”

Lees meer over Green deals

Er zijn in totaal drie Green Deals uitgereikt

Tijdens de Innovatie-estafette zijn er ook twee deals getekend voor 'hot topic'circulaire economie

Lees hier het persbericht

Bruil

Omschrijving organisatie: 

Bruil is een onafhankelijk en vooraanstaande leverancier van cementgebonden producten en oplossingen voor ruwbouw, gevels en de afwerking daarvan. De kracht van de keten. Als geen ander verstaan we de kunst van het samenwerken. Met vijf zelfstandige divisies opereren we als groep in de gehele keten van cementgebonden producten. We voegen waarde toe door processen op elkaar af te stemmen en producten te combineren. Dat doen we vanuit verschillende posities in de bedrijfskolom. Uiteenlopend van mortelproducent tot relatief kleinschalig bouwbedrijf, waar ideeën uitgroeien tot complete bouwconcepten en toetsing in de praktijk centraal staat. Het resultaat: bewezen innovatieve oplossingen die risico’s en kosten reduceren. Meer voor minder, dus. De kracht van (on)afhankelijkheid. Al meer dan 100 jaar bewaken we onze zelfstandigheid. We maken geen deel uit van een groot concern en zijn niet gebonden aan bepaalde grondstofposities. Dat maakt ons tot een onafhankelijke partner, gefocust op uw vraag en vastbesloten u van een eerlijk advies te voorzien. Maar paradoxaal genoeg ook tot een afhankelijke partner die geen genoegen neemt met eenzijdige klantrelaties. Wij zijn ervan overtuigd dat echte verbeteringen niet in maar juist tussen organisaties plaatsvinden. Daarom zoeken we voortdurend naar nieuwe samenwerkingsvormen die meetbaar betere prestaties opleveren. De kracht van transparantie. Samenwerken vraagt om openheid en vertrouwen. Boven het eigen belang uit kunnen stijgen en niet noodzakelijkerwijs gelijk willen oversteken. Bij echt samenwerken hoort wat ons betreft niet alleen een open calculatie, maar ook een open karakter. We zullen er alles aan doen om u vroegtijdig inzicht te geven in de mogelijke risico’s, pijnpunten bloot te leggen en de bijbehorende prijsconsequenties te bespreken. Door goed te luisteren, actief mee te denken en continu te werken aan een gezamenlijk doel voorkomen we verspillingen, kunnen we flexibeler inspelen op uw wensen en zorgen we voor een hogere klanttevredenheid. De kracht van mensen. Als vierde generatie familiebedrijf delen we sterke emotionele waarden en overtuigingen. De naam Bruil staat synoniem voor Hollandse nuchterheid. Wij zijn doeners met een doelgerichte en flexibele instelling. Bewust van het feit dat we ons bedrijf in bruikleen hebben voor een volgende generatie. Dat uit zich in een gezonde focus op continuïteit en de behoefte om langdurige relaties met medewerkers en opdrachtgevers aan te gaan. Wij verbinden ons graag met uw ambities voor de toekomst. Want de beste manier om de toekomst te voorspellen is deze samen te creëren.

Aantal medewerkers: 
251 t/m 500
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Galvanistraat 8
6716 AE EDE
Nederland
Ik wil het P+ ontvangen: 
Nee
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Nee
Algemeen telefoonnummer: 
0318-671717
Organisation categorie: 
Midden- en kleinbedrijf
Geocode visiting address: 
E-mailadres organisatie: 
Deze organisatie is partner van MVO Nederland

"De opgave zit niet in de techniek, maar in het marktmechanisme. Daarom richten we ons bij de Green Deal Verduurzaming Betonketen nu op de opdrachtgever," zegt Stefan van Uffelen, programmamanager van het MVO Netwerk Beton.

"De komende weken organiseert ons MVO Netwerk Beton diverse bijeenkomsten over het duurzaam inkopen van beton, onze propositie richting de opdrachtgever (27 februari) en een over het vermarkten van duurzame betonoplossingen (5 maart). Tegelijkertijd zoeken we met het netwerk de pers meer op, om de verduurzaming van de betonketen onder de aandacht te brengen."

Stuurgroep uitgebreid

De opdrachtgevers versterken op hun beurt de stuurgroep van het Betonnetwerk. Naast Rijkswaterstaat zitten nu ook Sebastiaan de Wilde van NS Stations en Pieter Zwart van FGH in de stuurgroep. Van Uffelen is blij met de bijdrage van de ambitieuze opdrachtgevers: "We kunnen hun trekkende kracht goed gebruiken."

Champignons kweken zonder CO2-uitstoot. Gebouwen verwarmen met kattenbakkorrels. De Nederlandse scheepvaart op schone brandstof laten varen. Dit is slechts een greep uit de 60 Green Deals die bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden sloten op 14 juni 2012.

In totaal ruim 130 Green Deals

De 60 nieuwe Green Deals komen bovenop de 75 Green Deals die werden ondertekend in 2011. Ook MVO Nederland sloot destijds een Green Deal, namens 19 bedrijven en organisaties die zich inzetten voor het verduurzamen van de betonketen.

MVO Nederland is bovendien lid van de Koepel Green Deal: een overkoepelende Green Deal waarin het bedrijfsleven, milieuorganisaties en de overheid zich hebben verenigd om groene groei te bevorderen.

Het totaal van ruim 130 Green Deals dat inmiddels is gesloten, is meer dan de 100 die de overheid zich voor 2012 tot doel had gesteld. Of en wanneer de overheid de inschrijving voor nieuwe Green Deals opent, is nog niet bekend.

Wat is een Green Deal?

Green Deals zijn afspraken met de overheid die obstakels voor groene groei wegnemen voor bedrijven, burgers en maatschappelijke organisaties. Dat kan bijvoorbeeld door eenvoudiger vergunningen te verlenen, afzetmarkten voor nieuwe technologieën te ondersteunen en de toegang tot de kapitaalmarkt te verbeteren.

Bekijk een animatie over de Green Deals

Lees achtergrondinformatie en voorbeelden van Green Deals

Meer over het MVO Netwerk Beton

Suston Group BV

Omschrijving organisatie: 

Suston Group BV produceert en verkoopt “Mecalithe®”, een innovatieve hulpstof voor beton. Deze hulpstof zorgt in combinatie met een vulstof voor cementoptimalisatie en een betere betonkwaliteit.

Suston Group BV wil de betonindustrie begeleiden naar een duurzamere toekomst. Ze denken graag met u mee over het verduurzamen van uw betonrecept. Neem contact op met uw wensen of vragen.

Aantal medewerkers: 
2 t/m 10
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Mangaan 3
5234 GD ’s-Hertogenbosch
Nederland
Ik wil het P+ ontvangen: 
Ja
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Ja
MVO activiteiten: 

Door gebruik van Mecalithe® in betonrecepten kan het cementgehalte geoptimaliseerd worden en daarmee kan tot 30% op de CO₂-uitstoot gereduceerd worden

Algemeen telefoonnummer: 
073-5229267
Financial contact: 
Dhr.
Organisation categorie: 
Midden- en kleinbedrijf
Geocode visiting address: 
Bedrijfsvideo: 
Het postadres is hetzelfde als het bezoekadres: 
E-mailadres organisatie: 
Bezoekers mogen contact met ons opnemen via ons e-mailadres: 
Deze organisatie is partner van MVO NederlandNeem contact op met deze partner

Jaarverslag Concreet 1.0

Tweentwintig koploperbedrijven en zeven brancheorganisaties werken samen aan de doelstelling van een 100% duurzame betonketen in 2050. Ketensamenwerking is de sleutel tot succes. In november 2012 is Concreet 1.0 ondertekend, 10 afspraken voor verduurzaming van de betonketen op de korte termijn op basis van bestaande technologie. Bedrijven voldoen nu al aan de gemaakte afspraken, terwijl het aantal projecten waarin echte veranderingen zijn doorgevoerd nog beperkt is. Voor de toekomst wordt de lat hoger gelegd en verdergaande afspraken gesloten met de hele betonketen. Ook wordt gewerkt aan een innovatieagenda en roadmap 2050.

Attachments: 
BijlageGrootte
PDF icon concreet_web.pdf6.56 MB

Ecocem Benelux BV

Omschrijving organisatie: 

De productie, marketing en verkoop van gemalen gegranuleerde hoogovenslak (ECO2cem). De carbonfootprint van ECO2cem is 37kg/ton. Gemalen gegarnuleerde hoogovenslak kan tot 80% portlandcement vervangen bij de productie van beton.Orcem heeft vestigingen in Moerdijk, Dublin en Fos-sur-Mer.

Aantal medewerkers: 
11 t/m 100
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Graanweg 22a
4782 PP MOERDIJK
Nederland
Ik wil het P+ ontvangen: 
Nee
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Nee
Algemeen telefoonnummer: 
0168-38 23 24
Organisation categorie: 
Midden- en kleinbedrijf
Geocode visiting address: 
Het postadres is hetzelfde als het bezoekadres: 
E-mailadres organisatie: 
Bezoekers mogen contact met ons opnemen via ons e-mailadres: 
Deze organisatie is partner van MVO Nederland

Zonnepanelen en elektrische auto’s zijn lovenswaardig, maar met 'groen' beton is tegen aanzienlijk lagere kosten een veel grotere CO2-winst te halen. "Technisch kan het al, nu moeten we ermee de boer op" aldus de programmamanager Stefan van Uffelen.

Doelstelling van het MVO Netwerk Beton voor 2020 is 30 procent minder CO2-uitstoot dan in 2010. Het netto reductiepotentieel heeft het netwerk becijferd op 1,1 miljoen ton CO2 per jaar. Hoe je dat voor elkaar krijgt? "Door ervoor te zorgen dat opdrachtgevers er eenvoudiger om kunnen vragen", legt Van Uffelen uit. "Daarvoor moet je bewijslast verzamelen om verzekeraars te overtuigen en bestaande technische mogelijkheden beter gaan vermarkten.Wij dagen opdrachtgevers uit om in aanbestedingen duurzaamheid meer onderscheidend op te nemen dan nu gebeurt. Ik ben een handelaar, ik ga er graag met hen over in gesprek. We gaan potentiële samenwerkingspartners actief benaderen."

Lees het hele artikel in de Cobouw van 30 januari 2015.

Ruim 20 bedrijven uit het MVO Netwerk Beton hebben de eerste 10 concrete ambities in de Green Deal Beton ondertekend. Dat deden ze op 15 november 2012, tijdens de Betondag in Rotterdam. Het uiteindelijke doel van de Green Deal: een 100% duurzame betonketen in 2050.

De deelnemende koploperbedrijven van het MVO Netwerk Beton willen op korte termijn al concrete stappen zetten. Daarom hebben ze 'Concreet 1.0’ ondertekend. In dit plan staan 10 afspraken die op korte termijn haalbaar zijn, op basis van bestaande technologie.

[video:http://www.youtube.com/watch?v=FowlJBx3c_A autoplay:0 height:240px]
Bekijk de video '1 jaar Green Deal Beton: de blik vooruit'

De betonketen duurzamer

Zo kunnen ketenpartners samen bouwwerken maken die (deels) gemaakt zijn van hergebruikte bouwelementen en herbruikbare bouwmaterialen. Het energiegebruik en de uitstoot van CO2 en andere stoffen bij de productie van beton kunnen worden beperkt met een uitgekiend ontwerp en bijpassend betonmengsel. Ook is het mogelijk om in beton warmte op te slaan en energieneutrale gebouwen neer te zetten.

Meer info

Meer weten over het MVO Netwerk Beton? Mail Evert Schut, programmamanager MVO Netwerk Beton of bel: 030-2305655/ 06-20249621.

Naar de webpagina van het MVO Netwerk Beton.

Lees achtergrondinfo, tips en trucs over MVO in de bouw.

Ondertekenaars

'Concreet 1.0' is ondertekend door bestuurders van onder meer:

  • Ballast Nedam
  • Beelen
  • Cemex
  • CRH
  • Heidelberg
  • Hijmans
  • Orcem
  • Strukton
  • Van Dalen
  • Van Gansewinkel
  • Van Nieuwpoort
  • VBI
  • Volker Wessels

Ook de DG van Rijkswaterstaat, dhr. Hendrik Jan Dronkers, heeft 'Concreet 1.0' ondertekend.

Een overzicht van deelnemers aan het MVO Netwerk Beton leest u hier.

Smart Crusher B.V.

Aantal medewerkers: 
2 t/m 10
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Landweerstraat Zuid 95G
5349 AK Oss
Nederland
Ik wil het P+ ontvangen: 
Ja
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Ja
PO number: 
Financial contact: 
Dhr. Alef Schippers
Organisation categorie: 
Midden- en kleinbedrijf
Geocode visiting address: 
Het postadres is hetzelfde als het bezoekadres: 
E-mailadres organisatie: 
Bezoekers mogen contact met ons opnemen via ons e-mailadres: 
Deze organisatie is partner van MVO Nederland

Ascem

Omschrijving organisatie: 

MVO netwerk Beton

Aantal medewerkers: 
2 t/m 10
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Schaarweg 4
6991 GV RHEDEN
Nederland
Ik wil het P+ ontvangen: 
Ja
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Nee
Algemeen telefoonnummer: 
026 – 497 5663
Financial contact: 
a.buchwald@ascem.nl
Organisation categorie: 
Midden- en kleinbedrijf
Geocode visiting address: 
E-mailadres organisatie: 
Deze organisatie is partner van MVO Nederland

Bedrukte stoeptegel

"Bedrukte stoeptegels? Kan dat?" Ja dat kan zeker! "Slijt dat niet dan?" Nee, niet meer dan een gewone tegel.
Een aantal Unieke sterke punten PrintAgora's bedrukte betontegels:


  • Kauwgomwerend
  • Vorstbestendig
  • Beeldbehoud bij breuk
  • Slagvast
  • UV-werend oppervlak
  • Anti-slip oppervlak
  • Reinigbaar met hogedrukspuit
  • Krasherstellend
  • Afstandhouders
  • Slijtvast
  • Universeel legbaar
  • MVO productie door werkvoorziening
Type: 
Aanbieding
Sector & product/dienst: 
Organisation: 
PrintAgora

Energieneutraal bouwen

De druk op energie en klimaat zorgt ervoor dat er steeds meer duurzame energie wordt opwekt. Maar naast duurzame opwek is energiebesparing ook erg effectief. Door technische innovatie valt er zowel in nieuwbouw als in bestaande bouw veel te besparen.

De trend is energieneutraal bouwen: energie- en warmtegebruik zo inrichten dat de klimaatimpact 0 is. Dat vraagt om een integrale benadering van hoe verschillende materialen en gebouwfuncties samenwerken.

Betonkernactivering

Beton kan een positieve rol spelen in de ontwikkeling van energieneutrale gebouwen. Door betonkernactivering maak je gebruik van de grote thermische capaciteit van de bouwmassa, en kun je met minder energie een aangenaam binnenklimaat creëren.

Het principe van betonkernactivering is gebaseerd op accumulatie van warmte en koude in de constructie. Door te sturen op de temperatuur van betonconstructies in plaats van de luchttemperatuur is het mogelijk om met hogere temperaturen te koelen en met lagere temperaturen te verwarmen. De verwarmingsinstallaties kunnen daardoor kleiner zijn, en dus energie-efficiënter.

Een voorbeeld van betonkernactivering is het gebouw Hollandsch Huys in Hasselt (BE). Dat is voorzien van betonvloeren met betonkernactivering. Uit onderzoek blijkt dat het 90% minder energie verbruikt dan een traditioneel ontworpen E100-gebouw (Belgisch wettelijk minimum van energienorm). Omgerekend betekent dat een besparing van bijna €43.000 per jaar op energie, een verminderde CO2-uitstoot van zo'n 110 ton per jaar en een terugverdientijd van vijf à zes jaar.

Milieuaspecten fijner zand in beton: resultaten van de LCA

Dit rapport bevat de resultaten van de LCA-studie: Milieuaspecten fijner zand in beton. In een LCA worden diverse technisch gelijkwaardige alternatieven vergeleken. Als vergelijkingsbasis (functionele eenheid) is gekozen voor 1 m3 B25 milieuklasse 2, consistentiegebied 3 zonder wapening, voor toepassingen waarbij geen aanvullende maatregelen nodig zijn. In deze LCA-studie zijn 21 mengsels onderzocht die aan de functionele eenheid voldoen. Als referentiemengsel is Nederlands landzand, afkomstig uit de Kraaijenbergse Plassen gebruikt. T.o.v. het referentiemengsel zijn, naast enkele mengsels die ook grof zand bevatten maar van andere herkomst zijn, mengsels met fijner zand waarbij is gevarieerd met: toevoegen van (extra) superplastificeerder, verhogen van water-in combinatie met cementgehalte en het toevoegen van steenslag 2-6 mm, berekend. In deze LCA is voor het eerst een experimentele methode gebruikt om het milieuthema landgebruik mee te nemen. Uit het onderzoek blijkt dat het gebruik van fijner zand in beton aantrekkelijker is vanuit het oogpunt landgebruik. Op de gangbare LCA-milieuthema's wijken mengsels met superplastificeerder niet significant van het referentiemengsel af. Mengsels met extra cement en mengsels met fijne steenslag ter vervanging van de grove fractie scoren iets slechter dan het referentiemengsel.

Graag delen wij met U onze visie ten aan zien van de eind vorig jaar verschenen on-line Betoniek over een enorme terug opname van CO2 tijdens de gebruiksfase van beton.

Wij kunnen deze absoluut niet met de werkelijkheid in overeenstemming krijgen. In onze visie zitten de auteurs er rekenkundig een factor 50 tot 60 naast. 

http://www.betoniek.nl/nieuws/nieuws/%E2%80%9Cgeclaimde-co2-opname-beton-onjuist%E2%80%9D.620051.lynkx

De eerdere Betoniek vindt u op;  https://www.cementonline.nl/co2-footprint-beton-veel-lager-dan-gedacht

BASF NEDERLAND B.V.

Omschrijving organisatie: 

MVO Netwerk Beton

Aantal medewerkers: 
11 t/m 100
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
ENTITY 1665
10899 BERLIN
Duitsland
Ik wil het P+ ontvangen: 
Ja
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Nee
Algemeen telefoonnummer: 
0162 476 660
Financial contact: 
marno.dingenouts@basf.com
Organisation categorie: 
Grote (internationale) onderneming
Geocode visiting address: 
Deze organisatie is partner van MVO Nederland

Nut en noodzaak

De behoefte aan en de druk op een duurzame inrichting van onze leefomgeving stijgt. Publieke en private opdrachtgevers in de bouw formuleren ambities om bij te dragen aan milieudoelstellingen. Verduurzamen van het betongebruik kan daar een enorme rol in spelen.

Beton is wereldwijd het meest gebruikte bouwmateriaal, en is verantwoordelijk voor 5% van de CO2-uitstoot. Het verduurzamen van de keten kan ervoor zorgen dat de Nederlandse CO2-uitstoot in 2020 met maar liefst 1,3 miljoen ton vermindert.

Duurzame betonketen

Helemaal zonder beton kunnen we waarschijnlijk nooit. Daarvoor wordt het op te grote schaal gebruikt. Daarom is het noodzakelijk dat de betonketen stappen neemt om te verduurzamen. Dat is een gedeelde verantwoordelijkheid. De betonketen is een gedifferentieerde markt met een sterke onderlinge afhankelijkheid. Om verduurzaming te realiseren is samenwerken dus essentieel. Dat vraagt om meer kennis en bewustwording, maar ook vertrouwen en commitment. De Green Deal Verduurzaming Betonketen laat zien dat het kan.

Opdrachtgevers werken samen om duurzamer in te kopen en duurzaamheideisen expliciet mee te nemen in het ontwerp, de aanbesteding en uitvoering. Grondstofleveranciers, betonproducenten en sloopbedrijven werken samen aan innovaties en de toepassing van nieuwe technieken. Onderzoekers werken samen om innovaties te testen, te optimaliseren en te certificeren.

Beton: van volume naar waarde

Duurzaam betekent kwaliteit voor de lange termijn: gebruik en toepassing van materialen zodat die van toegevoegde waarde zijn en blijven. Beton heeft van zichzelf al eigenschappen die hier goed aan voldoen, zoals de levensduur en de sterkte. Door betonproductie en -toepassing te verduurzamen groeit de meerwaarde alleen nog maar verder.

Voor opdrachtgevers betekent dit dat zij concrete invulling kunnen geven aan hun doelstellingen voor milieubesparing en CO2-reductie. Voor de gebruiker neemt het comfort toe en voor de investeerder groeit de commerciële aantrekkelijkheid. Voor makers van cement-, beton- en betonproducten betekent inzetten op groen beton dat zij zich kunnen onderscheiden en aanbestedingen winnen dankzij hun duurzame innovaties. Het gaat dan niet alleen meer productie draaien (volume), maar om de toegevoegde waarde (kwaliteit).

Ontdek waar de grootste impact ligt bij het verduurzamen van betonproductie en –toepassing. Ook zijn er verschillende milieuvriendelijke en/of CO2-arme toepassingen van beton waar u mee aan de slag kunt.

(Beeld: MTA, CC BY 2.0)

Verbeteren biodiversiteit

Groene stad

Door klimaatverandering wordt het in veel stedelijke gebieden warmer en natter. Een manier om die opwarming tegen te gaan zijn groene daken en gevels, begroeid met gras of andere vegetatie. Het groen weerkaatst de warmte van gebouwen en wegen, met een lagere omgevingstemperatuur als gevolg. Planten zorgen ook voor een schonere lucht, betere afvoer van water en meer biodiversiteit. Bovendien vergroten groene gevels en daken de leefbaarheid van de stedelijke omgeving.

In verschillende gebieden vergelijkbaar met de Nederlandse klimaatzone zijn al studies gedaan naar de impact van groene daken en gevels. Met een simulatie werden in een specifiek gebied in Toronto de helft van de daken groen gemaakt. Dat leidde tot een temperatuurverlaging van 2°C tot 4°C.

In Chicago is met een test van 300 groene daken een sterk verbeterde luchtkwaliteit gemeten: in een jaar tijd hebben deze daken 1675 kilogram aan verontreinigende stoffen uit de lucht gehaald (52% ozon, 27% stikstofoxiden, 14% fijnstof en 7% zwaveldioxide).

Mogelijk gemaakt door

De ontwikkeling van groene daken en gevels is typisch een voorbeeld van co-creatie, waarbij het belangrijk is dat verschillende expertises en sectoren elkaar weten te vinden. De betonsector kan zijn onderscheidend vermogen vergroten als cruciale facilitator in coalities voor biodiversiteit en groene steden. Beton is vanwege de sterkte en de stijfheid perfect om groene daken te dragen.  

MVO Nederland - Persbericht - Bouw bundelt krachten voor duurzaam beton

25 september 2011

Bijna twintig partijen in de Nederlandse bouwwereld gaan samenwerken in het Programma verduurzaming betonketen. Van productie tot toepassing en hergebruik werken zij aan vergaande verduurzaming van de gehele betonketen. MVO Nederland begeleidt het programma. Op 4 oktober is de lancering tijdens de Innovatie-estafette in Rotterdam.

Attachments: 

FILM - 4 ondernemers en hun 'Switch' naar MVO

Of u nu een designbureau heeft, een drukkerij, kleding produceert of beton. Iedereen heeft zijn eigen motivatie voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Bekijk The Switch, 4 ondernemers en hun overstap naar maatschappelijk verantwoord ondernemen (partners van MVO Nederland).

U kunt ook de losse interviews van elke ondernemer bekijken.

Switch #1 - Designbureau Reggs

"Het belangrijke aan MVO is dat je het niet alleen kunt. Je kunt MVO alleen maar doen met andere partijen, vanuit andere sectoren of juist binnen je eigen branche."

Switch #2 - Drukkerij Wedding

"Wij kijken alleen maar naar kwaliteiten en niet naar beperkingen. Als je dat doet als bedrijf, dan kan iedereen zich fantastisch ontwikkelen. En dat zie je ook terug in de cijfers."

Switch #3 - Kledingproducent Mahan Eco

"De meeste inkopers waar wij mee te maken hebben, hebben geen idee wat er achter de textielhandel plaatsvindt. Wij maken dit inzichtelijk en laten hen zelf de keuze maken."

Switch #4 - Betonproducent Van Nieuwpoort

"Je begint met personeel, daar investeer je in. Van daaruit rendeert het alle kanten op. Naar innovatie, naar duurzaamheid, naar klantcontacten." 

BAM Nuttall ondertekende onlangs een handvest, waarmee de onderneming onderstreept om zich de komende vier jaar in te zetten met werkzaamheden tegen overstromingen en kusterosie voor het Environment Agency.

Het ‘Framework partnership’ is direct begonnen met de werkzaamheden aan het 2014 Recovery Programme, opgezet om de door winteroverstromingen beschadigde infrastructuur in het Verenigd Koninkrijk te herstellen. Goede infrastructuur is essentieel voor de dagelijkse activiteiten. De Britse overheid geeft prioriteit aan aanleg en herstel van waterkeringen en heeft zich gecommitteerd om tijdens de periode die het Framework betreft, hieraan £2,4 miljard uit te geven. De beschermingswerken hebben tijdens het extreme weer van de afgelopen tijd ongeveer 1,4 miljoen objecten beschermd. Het handvest is ondertekend namens de joint venture BAM Nuttall – Mott MacDonald, waarmee zij zich committeren aan een aantal samenwerkings- en duurzaamheidsdoelstellingen met betrekking tot mensen, opdrachtgevers en aanpak.

Impact

Beton is wereldwijd het meest gebruikte bouwmateriaal. Jaarlijks wordt er 20 miljard ton geproduceerd. Het gaat lang mee, is sterk en bruikbaar voor veel verschillende toepassingen. Bovendien is het gemaakt van relatief goedkope materialen, zoals het bindmiddel cement en de toeslagmaterialen zand, grind en steenslag.

Uit de Life Cycle Analysis (LCA) van beton blijkt dat het materiaalgebruik zorgt voor de grootste milieu-impact: 80% daarvan komt voor rekening van de winning, transport en productie van de benodigde grondstoffen. Met name cement drukt een zwaar stempel op de totale CO2-uitstoot, ook zo’n 80%. Bij het maken van cement worden kalksteen en klei verhit tot klinker, de kalksteen laat in dat proces veel CO2 los.

Het terugbrengen van de uitstoot is dan ook een belangrijke stap in de verduurzaming van de keten. Maar niet de enige: ook de manier van ontwerpen en toepassen van betonproducten kan een positief milieueffect hebben. Denk aan het sluiten van de kringloop, de bijdrage aan energieneutraal bouwen en het verbeteren van de biodiversiteit.

Impact > investering

CE Delft vergelijkt de verschillende manieren voor vergroening op basis van klimaatimpact versus investering. Een interessante conclusie is dat investeren in betoninnovaties een grotere positieve klimaatimpact heeft dan bijvoorbeeld investeringen in elektrische auto’s. Over innovatieve CO2-besparende technieken leest u meer bij aan de slag.  

(Beeld: Ben Aveling, CC-BY-SA-3.0)

CO2-arm beton

Nederlandse bouwers gebruiken al veel zogeheten Hoogovencement, waarin afval van de staalproductie (gemalen hoogovenslak) wordt bijgemengd. Een ander bindmiddel is vliegas,  as die vrijkomt bij de verbranding van steenkool. Met bijmengen sla je twee vliegen in een klap: de CO2-impact van het beton daalt aanzienlijk én restproducten als vliegas en hoogovenslak krijgen een nuttige bestemming.

Helaas is Hoogovencement niet geschikt voor hoogwaardig hergebruik. En er zijn betonsoorten met een nog lagere uitstoot. Daarom hieronder een overzicht van andere methoden en technieken om nog meer milieubesparing te realiseren.

Slow concrete

De norm voor de uitharding van beton is 28 dagen. Maar vaak duurt het veel langer voordat een object in gebruik genomen wordt, bijvoorbeeld door extra werkzaamheden. De uithardingstijd kan dan ruimer worden bepaald (slow concrete), en dat scheelt aanzienlijk in het benodigde cement.

De uitdaging is om langer uitharden in te passen in de planning en daarnaast gebruik te maken van nieuwe cementsoorten of additieven die sneller uitharden en toch een lage CO2-emissie hebben. Veel koplopers uit het MVO Netwerk Beton doen dit al.

Geopolymeren

Geopolymeer is een populaire term voor een diverse groep van bindsystemen, met calciumaluminaten en silicaten als belangrijkste grondstoffen. Alle geopolymeren hebben met elkaar gemeen dat de bindingcapaciteit wordt geactiveerd door toevoeging van een hulpmiddel als natronloog of natriummetasilicaat (waterglas). Hoe beter het mengsel bindt, hoe minder het cement verhit hoeft te worden.

Er zijn twee verschillende methodes voor de productie van innovatief geopolymeer: een onverwarmd ‘koud’ proces en een smeltproces. De emissiereductie bij het koude proces wordt geschat op 70-80% ten opzichte van Portlandcement (CEM I). Bij het verwarmde proces is de potentiële reductie 60-75%.

Omdat er nog getest moet worden met de levensduur van geopolymeer wordt het momenteel alleen nog toegepast in niet-constructieve toepassingen. Een voorbeeld van een pilot project is de samenwerking tussen MVO Nederland-partners en deelnemers aan het MVO Netwerk Beton Van Hattum en Blankevoort, ENCI en Mebin.

CSA-B cement

Een veelbelovend product ter vervanging van reguliere cementen op basis van Portlandcementklinker is calcium sulfo-aluminaat beliet cement (CSA-B). Dat is een samengesteld cementproduct dat bij een vergelijkbare kwaliteit een 25 tot 30% lagere CO2-footprint heeft dan Portlandcement.

De CO2-reductie bij CSA-B cement komt deels door een lager elektriciteitsverbruik bij het malen van de klinker en deels door de lagere temperatuur waarbij het geproduceerd wordt. Dat is dus niet alleen prettig voor het milieu, maar ook voor de portemonnee: het scheelt 15% elektriciteit en 10% brandstof.

Korrelpakking

Korrelpakking is de mate waarin de korrelvormige grondstoffen van beton in elkaar passen, van zand en grind tot aan het bindmiddel. Hoe beter die in elkaar passen, des te minder holle ruimtes er met cementlijm opgevuld hoeven worden. Een betere korrelpakking zorgt dus voor een reductie van cementgebruik en een reductie van de milieu-impact.

Dit kan bijvoorbeeld door optimalisatie van de verhouding van reeds beschikbare grondstoffen, door gericht in te kopen op korrelvariaties en het op voorraad houden van verschillende graderingen zand en grond. Zo valt 10% kosten te besparen op bindmiddel, het aandeel hulpstoffen te verlagen en de verwerkingseigenschappen te verbeteren. Hiervoor is wel de juiste kennis nodig bij de mensen die beton inkopen en controleren, en bij het personeel dat de optimalisatie van korrelpakking toepast.

Pepper - MVO-koplopers maken gebouwen duurzaam - Beter gebouwd

De een bouwt zeer zuinige woningen, de ander blaast lege gebouwen nieuw, duurzaam, leven in. En nummer drie integreert duurzaamheid in de gehele keten.

September 2011

Attachments: 
BijlageGrootte
PDF icon pepper_4_11_koplopers.pdf846.87 KB

Voor het project de Stroomversnelling test BAM het opslaan van elektrische energie in batterijen. Stap 1 in deze test is ervoor zorgen dat de capaciteit van de elektriciteitsaansluiting van de all-electric woning op het openbare elektriciteitsnet beperkt kan blijven. De batterij wordt ingezet als peak-shaver bij hoge vermogensvraag van de energiemodule (warmtepomp, wtw ventilatie), hiervoor wordt een beperkt gelijkstroomnet (DC) aangelegd tussen batterij, warmtepomp en wtw. In stap 2 worden ook de zonnepanelen toegevoegd aan dit DC-net in de woning. In principe kan de woning een dag verwarmd en geventileerd worden op de energie die in de batterij opgeslagen is. De lokale netbeheerder (Stedin) is betrokken bij deze test. De toekomstvisie is dat opslag niet alleen op woningniveau plaats vindt maar ook op wijkniveau in zogenaamde buurtbatterijen.

Het voordeel voor de netbeheerder is dat het leidingnet minder zwaar belast wordt door de inzet van warmtepompen en zonnepanelen. Hierdoor kan er in een aantal gevallen afgezien worden van hoge vervangingsinvesteringen. Op dit moment is de business case voor een buurtbatterij nog beperkt door wettelijke kaders voor netbeheerders. Nadere informatie: Desmond Hughes, projectleider (desmond.hughes@bamtechniek.nl).

CO2-reductie

De CO2-emissie van betonproducten wordt sterk bepaald door het gehalte aan klinker in het gebruikte cement. Verlaging van het klinkergehalte leidt tot een significante verbetering van het milieuprofiel.

Dit kan worden bereikt door cementsoorten zoals Portlandcement (CEM I) te vervangen door cementsoorten met meer hoogovenslak zoals Hoogovencement (CEM III) en/of de inzet van gemalen gegranuleerde hoogovenslak of poederkoolvliegas. Ter vergelijking de klimaatimpact per gebruikte grondstof:


(Beeld: CE Delft)

Uit bovenstaande grafiek is goed te zien dat Hoogovencement een veel lagere CO2-uitstoot heeft dan Portlandcement. Dat komt omdat voor Hoogovencement hoogovenslakken zijn gebruikt als klinkervervanger. Ook qua investering is dit interessant, omdat de hoogovenslakken een restproduct is en daardoor goedkoper in te kopen.

Het werken met alternatieve materialen en technieken kan een belangrijke schakel zijn om de CO2-uitstoot in het productieproces van beton te verkleinen. Lees meer over verschillende innovaties voor vergroening van beton in het hoofdstuk aan de slag.

Geopolymeer

Drie bedrijven uit het MVO Netwerk Beton (Van Hattum en Blankevoort, ENCI en Mebin) hebben een proef gedaan met geopolymeerbeton: minder milieubelastend én technisch hoogwaardig. Bij een opdrachtgever kregen de drie bedrijven de kans dit beton in het veld toe te passen en gedurende vijf jaar te monitoren. Ze vertellen over hun ervaringen in dit praktijkvoorbeeld

Circulair betongebruik

De circulaire economie biedt veel kansen voor de bouwsector, ook binnen de betonketen. In een circulaire bouwketen worden gebouwen en infrastructuren ontworpen voor maximale levensduur en demontagemogelijkheden. Tijdens de levensduur kenmerken objecten zich door flexibiliteit van functie en technologische aanpassing, zoals probleemloze vervanging van installaties. Grondstoffen en materialen worden zo geproduceerd en ingezet dat ze zo goed mogelijk te hergebruiken zijn. Oftewel: een levenscyclusbenadering van grondstof tot product.

Circulair bouwontwerp

Een circulair ontwerpprincipe is anticiperend bouwen. Een gebouw moet door de tijd heen van functie kunnen wisselen of zich aanpassen aan een veranderende behoefte van de gebruiker. Deze multifunctionaliteit zorgt voor een robuuster verdienmodel achter de investering.

Een andere manier om de levensduur van een object of de onderdelen te verlengen is modulair bouwen. Bijvoorbeeld met voorgefabriceerde componenten zoals wand-, muur- en plafondpanelen. Door deze op maat te maken wordt het materiaalverlies beperkt en is de montage eenvoudiger en goed te integreren met isolatie. Om echt circulair te zijn moeten alle materialen en onderdelen hergebruikt kunnen worden.

Hoogwaardig hergebruik: van beton naar beton

Betonnen constructies worden aan het eind van hun levensduur gesloopt. Sloopbeton wordt al op grote schaal hergebruikt door het te verwerken tot granulaat voor wegenbouw. Dit is geen hoogwaardig hergebruik omdat niet alle grondstoffen van het beton optimaal worden benut.

Meer hoogwaardig hergebruik van beton is:

  • Toepassing van Advanced Dry Recovery om op basis van elektrische fragmentatie het betonpuin te scheiden in de originele componenten: zand, granulaten en (grondstof voor) cement.
  • Hoogwaardig granulaat voor betonproductie: natuurlijk steengruis van gebroken en gewassen beton dat weer input is voor nieuw beton.
  • Hergebruik van betonblokken voor bijvoorbeeld gebouwskeletten, landingsbanen of banken in de openbare ruimte. Circulair gezien is dit de beste optie omdat er geen extra stappen nodig zijn die energie kosten, je kunt de blokken immers direct opnieuw gebruiken. Een mooi voorbeeld hiervan is het project Kringloop Zuid, dat onder meer tweedehands gevelbeplating toepast.

Ketenintegratie

Circulaire economie in de betonketen vereist organisatie en samenwerking, met als doel maximaal hergebruik van materialen en grondstoffen. Dat wil zeggen verticale integratie van het bouwproces, financiering, gebruik en onderhoud. Bijvoorbeeld dat in de ontwerpfase al voorwaarden gesteld zijn aan de materialen, zodat die optimaal geschikt zijn voor hergebruik.

Een middel om deze circulaire samenwerking te ondersteunen is een grondstoffenbank, waar teruggewonnen materialen ingenomen en opnieuw worden verkocht. Op de website van RVO vindt u meer informatie over de voordelen, voorwaarden en valkuilen van een dergelijke grondstoffenbank.

Ook kan het helpen om een materialenpaspoort te introduceren, een soort label dat aangeeft wat er precies inzit, in welke hoeveelheden en in welke samenstelling. Daardoor zijn grondstoffen herkenbaar, en breed en efficiënt opnieuw te gebruiken. Meer informatie over het materialenpaspoort leest u hier.

Circulaire businesscase

Het oude Expo Center in Hengelo werd getransformeerd tot een nieuw datacenter, waarbij 95% van de materialen opnieuw werden gebruikt. Zoals het metselwerk, de gevelplaten, de gevelbekleding, de dakplaten en de isolatie.

Door bijvoorbeeld de cellenbeton-gevelplaten te ontdoen van lijmresten en van dezelfde platen een nieuwe gevel te bouwen, bespaarde de opdrachtgever 130.000 euro op een gevel met een lengte van 78 meter. Voor de aannemer en zijn onderaannemers betekent hergebruik een snellere bouwtijd. In dit project bijvoorbeeld werd de bouwtijd met ruim 3 weken verkort.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Omschrijving organisatie: 

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu zet in op leefbaarheid en bereikbaarheid, met een vlotte doorstroming in een goed ingerichte, schone en veilige omgeving. Het ministerie werkt aan krachtige verbindingen over de weg, spoor, het water en door de lucht, beschermt tegen wateroverlast en bevordert de kwaliteit van lucht en water.

Aantal medewerkers: 
500+
Sector & product/dienst: 
Bezoekadres: 
Rijnstraat 8
2515 XP 'S-GRAVENHAGE
Nederland
Ik wil het P+ ontvangen: 
Nee
Ik wil de nieuwsbrief ontvangen: 
Nee
Algemeen telefoonnummer: 
070 4561609
Organisation categorie: 
Overheid
Geocode visiting address: 
Deze organisatie is partner van MVO Nederland

In kustgebieden wereldwijd is de beschikbaarheid van zoet grondwater beperkt, terwijl de vraag naar zoet water in die gebieden juist vaak toeneemt door bevolkingstoename en economische groei. BAM, Waterbedrijf Vitens en KWR Watercycle Research Institute ontwikkelden binnen TKI Watertechnologie de freshkeerper, een succesvol concept voor het tegengaan van verzilting van drinkwaterputten. Met de freshkeeper wordt toestromend brak water gewonnen zodat het niet naar de zoetwaterput stroomt. Dit brakke water kan worden afgevoerd, bijvoorbeeld door het terug te pompen in een diepere grondlaag, of worden gebruikt als aanvullende drinkwaterbron na ontzilting met behulp van membranen. Op vrijdag 3 oktober installeerde BAM Nelis de Ruiter deze slimme waterput op een testlocatie in Noardburgum, Friesland, dat net als andere plekken in de delta te kampen heeft met de verzilting van drinkwaterputten.

De kringloop sluiten

De bouwsector is sterk afhankelijk van vraag naar en aanbod van vastgoed. Verstedelijking en demografische groei zorgen voor toenemende behoefte naar betaalbare woningbouw. De financiële crisis zorgt daarentegen voor veel leegstand van kantoren en winkels.

Langdurige leegstand heeft grote financiële gevolgen voor de gebouweigenaren, de afwezigheid van een huurder kan consequenties hebben voor dekking, herbouwwaarde en verzekeringspremies. Ook neemt de kans op schades bij langdurige leegstand toe.

Voor investeerders in vastgoed is het daarom aantrekkelijk om flexibel en adaptief te bouwen. Dat wil zeggen dat een gebouw zo ontworpen is dat deze tijdens de gebruiksfase voor meerdere functies inzetbaar is. Dit voorkomt onnodige leegstand of sloop en de economische waarde van het vastgoed neemt hierdoor toe.

De lange levensduur van beton is van zichzelf al een duurzame eigenschap. Dat wordt nog eens vergroot als je niet alleen naar de levensduur van het materiaal, maar ook naar de toepasbaarheid kijkt. Een voorbeeld hiervan is demontabel bouwen, waardoor een gebouw makkelijker is aan te passen aan de behoefte.

Van afval naar grondstof

Oud beton kan als basismateriaal dienen voor nieuw beton. Zo worden afvalstromen beperkt, grondstoffen gespaard en CO2-uitstoot teruggedrongen. Bestaand cement hoeft namelijk maar tot zo’n 600 graden verhit te worden, terwijl dit bij nieuw cement uit kalksteen 1600 graden is.

Na bewerking (breken, zeven, reinigen) kan gesloopt beton prima worden hergebruikt als nieuw toeslagmateriaal. Momenteel gebeurt dat vooral met betongranulaat voor funderingen. Maar er zijn nieuwe technieken in ontwikkeling voor meer hoogwaardig hergebruik. Advanced Dry Recovery bijvoorbeeld, waarbij betonpuin door elektrische fragmentatie wordt gescheiden in de originele componenten: zand, granulaten en (grondstof voor) cement.

Doorgaans wordt minder dan 5% beton hergebruikt voor nieuw beton, maar architectenbureau Archiview laat zien dat dat al veel beter kan. Voor een appartementencomplex in Groningen maakten zij gebruik van betonmortel dat voor 20% uit sloopbeton bestaat. Lees het interview met architect Jack van der Palen in Trouw.

Duurzaam inkopen

Aanbestedingen en het Programma van Eisen spelen een belangrijke rol om duurzame projecten van de grond te krijgen. Ondanks rijksbeleid voor aanbesteden op integrale contracten, waarbij kosten en milieu-impact voor de hele levenscyclus worden meegenomen, blijkt dat de focus op duurzaam inkopen sinds 2010 met zo’n 42% is afgenomen. Nog steeds is de initiële aanschafprijs doorslaggevend, waardoor lagere kwaliteit inkopen en over de gehele levensduur hogere kosten maken. Vergeleken met reguliere contracten heeft integraal aanbesteden een besparingspotentieel van 10 à 20%.

Tips

  • Benoem en beloon onderscheidende duurzaamheidscriteria
  • Gebruik levenscycluskosten in aanbestedingen in plaats van aankoopprijs. Overheden passen nu nog maar in 7% van de gevallen Total Cost of Ownership standaarden toe, waardoor ze in latere jaren vaak onnodig hoge kosten maken. Met deze tool kunt u de de milieu-impact per grondstof berekenen
  • Begin op tijd met communiceren naar en het betrekken van aannemers en toeleveranciers. Zo kunt u ervoor zorgen dat de duurzaamheidseisen scherp op ieders netvlies blijven staan, vanaf de aanbesteding tot de bestek- en uitvoeringsfase
  • Investeer in kennisopbouw en professionalisering zodat u zicht houdt op de innovatieve en duurzame producten die op de markt zijn, en op welke manier die aansluiten bij de behoeften van opdrachtgevers
  • Het inzetten van een instrument om de duurzaamheid te meten is geen doel op zich, maar een hulpmiddel om de ambities waar te maken. Het blijft belangrijk om van tevoren te bedenken wat het uiteindelijke doel is en wat dat voor het bouwproces betekent

Normering

Om opdrachtgevers te overtuigen dat ‘groen beton’ aan alle veiligheidsvereisten voldoet wordt er gewerkt aan implementatie van het CSC-keurmerk: een Europees certificaat voor verantwoord beton, dat duidelijkheid moet geven over de veiligheid en levensduur van innovatieve betonsoorten.

Circulair inkopen

Ook kunt u circulair inkopen. Zo borgt u dat de producten die u inkoopt of afneemt volgens de principes van de circulaire economie zijn gemaakt. En dat ze ook na gebruik weer opnieuw worden verwerkt. Circulair inkopen kan worden gezien als een onderdeel van duurzaam (of maatschappelijk verantwoord) inkopen.

Aan de slag met circulair inkopen? Onze wegwijzer helpt u verder op weg.