Stappenplan Slim Omgaan met afval

Inleiding

Wie minder afval produceert, hoeft minder te laten afvoeren en ook minder te betalen aan de afvalverwerker.

Daarbij geldt dat restafval duurder is dan (schone) gescheiden stromen. Genoeg redenen dus om nog eens goed te kijken of het beter kan en stappen te zetten richting het worden van een Nieuwe Handelaar. Dat geldt overigens niet alleen voor je eigen bedrijf. Ook klanten vinden het prettig als zij minder afval te verwerken hebben.

Als groothandelaar sta je tussen producent en afnemer in. Je kunt jouw invloed aanwenden om de hoeveelheid afval in de keten te verminderen. Ook kun je de circulaire economie toepassen door te zorgen dat de retourstromen weer bij de producent terecht komen.

Dit stappenplan helpt je die rol in te vullen.

(Beeld: Christine und Hagen Graf, CC BY 2.0)

Lever niet voor de afvalberg

Kies voor kwaliteit, niet voor wegwerpproducten en beperk zo de afvalberg. Kwalitatief goede producten gaan langer mee. Zeker wanneer ze gepaard gaan met een goede onderhoudsservice.  Met service creëer  je extra toegevoegde waarde voor je klant en bouw je een langdurige relatie op.  Zo levert één verkoop langere tijd een inkomstenstroom op. 

We kennen het van de leveranciers van printers en kopieermachines, maar ook van koffieautomaten. In goed overleg met de klant en op basis van behoefte (printgedrag, koffievoorkeur) wordt vastgesteld welke machine het best past bij de klant. De machine wordt geplaatst, maar blijft in eigendom van de producent of de handelaar. De leverancier zorgt voor het onderhoud, zodat de klant geen omkijken heeft naar het apparaat. Tegelijkertijd komt de onderhoudsmonteur regelmatig bij de klant over de vloer en heeft zicht op de behoefteontwikkeling. Zo kun je bij een volgende bestelling goed inspelen op de wensen en behoeften van de klant. 

Meer weten over de circulaire economie? Ga naar de community circulairondernemen.nl.

Afgeschreven product retour aan producent

Is het product na verloop van tijd echt toe aan vervanging? Dan zorg je er als handelaar voor dat het product weer terugkomt bij de producent. Die kan de grondstoffen uit de afgedankte producten hergebruiken en hoeft geen nieuwe grondstoffen aan te schaffen. Als leverancier onderzoek je samen met de klant hoe het product het beste vervangen kan worden. 

Producten die voor bedrijven niet meer bruikbaar zijn, zijn dat misschien wel op andere plekken. Afgeschreven laptops bijvoorbeeld, kunnen worden ingezet voor ouderen die hun bankzaken niet meer bij de bank zelf kunnen doen. Voor de laptop challenge van MVO Nederland bedachten studenten hiervoor slimme oplossingen.

Beperk verpakkingsafval

Verpakkingen beschermen je producten tegen beschadiging, maar zorgen ook voor afval. Als groothandelaar heb je niet altijd (direct) invloed op de primaire verpakking van de producent. Maar je kunt wel afspraken maken over secundaire en tertiaire verpakkingen. Doe dit in goed overleg met zowel je klanten als je leveranciers, zodat jij zo goed mogelijk aan beide wensen kunt voldoen.

De volgende tips helpen je om minder verpakkingsafval te creëren:

  • Pas afmetingen van omdozen en andere secundaire verpakkingen aan op de afmetingen van de pallet zodat je optimaal gebruik kunt maken van de ruimte op de pallet.
  • Door verpakkingen op elkaar aan te passen en evenwichtig te stapelen, is minder wikkelfolie nodig om de pallet te stabiliseren.
  • Gebruik minder lagen en/of dunner wikkelfolie. Je verpakkingsleverancier kan je adviseren over duurzame alternatieven.
  • Vervang omdozen door herbruikbare kunststof (klap)kratten.
  • Voorkom overbodige verpakkingen door kritisch te kijken naar het aantal verpakkingslagen. Zijn ze allemaal nodig om het product te beschermen?
  • Maak gebruik van europallets of poolpallets in plaats van one-way pallets.

Zoek ook naar duurzame (biologische) verpakkingsoplossingen. Zo zijn er ‘loose-fill’ materialen van geschuimd zetmeel beschikbaar. Deze zijn biologisch afbreekbaar en leveren geen belasting op als ze onverhoopt in de natuur terechtkomen.

Maak hergebruik en recycling makkelijk

Papier, karton en plastic kun je goed recyclen. Hoe schoner de afvalstroom, des te beter en hoogwaardiger die recycling kan plaatsvinden. De volgende tips helpen om hoogwaardige recycling mogelijk te maken:

  • Gebruik monomaterialen. Dus geen plastic vermengd met karton of metaal. Monomaterialen zijn meteen klaar voor recycling en hoef je niet uit elkaar te halen.
  • Houd omdozen zoveel mogelijk onbedrukt.
  • Plaats stickers onder het krimpfolie zodat het folie schoon blijft en makkelijk kan worden hergebruikt.

Verpakkingen die zijn ontworpen en geproduceerd volgens het Cradle to Cradle principe van William McDonough en Michael Braungart, kun je oneindig inzetten. “Gebruik zoveel verpakking als je nodig hebt om product te beschermen en je te onderscheiden van anderen, want het materiaal wordt na gebruik een grondstof in een biologisch of technisch proces.”

Beperk afval in eigen bedrijfsvoering

Ook in de eigen bedrijfsvoering heb je te maken met afvalstromen. Naast verpakkingsafval zijn dat bijvoorbeeld koffiebekers, papier, printercartridges, afval uit de kantine et cetera. Ook hier geldt: voorkomen is beter dan genezen. Voorkom voedselverspilling in de bedrijfskantine en stem drukwerk af op daadwerkelijk gebruik. Ook het gebruik van papier en inktcartridges om te printen kan mogelijk worden teruggedrongen. Loop eens kritisch door het gebouw heen en kijk waar besparing mogelijk is.

Op zoek naar meer inspiratie om afval in je bedrijf tegen te gaan? Bekijk de To-do-lijst voor een toekomstbestendig Nederland over afval en pak ook eens je energierekening aan.

Scheid afval en beperk restafval

Zorg er vervolgens voor dat het resterende afval ook zo goed mogelijk gerecycled kan worden. Het scheiden van afval is verplicht voor bedrijven, voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is. Daarbij geldt dat je papier en karton, folie en elektrische en elektronische apparatuur altijd gescheiden moet aanleveren. Dat dit in de praktijk nog niet altijd gebeurt, blijkt uit onderzoek van Van Gansewinkel. Dit is extra opvallend aangezien het gescheiden aanleveren van bedrijfsafval voordeliger is dan alleen restafval aanleveren. Je afvalverwerker kan je helpen om je afvalstromen goed in te richten.

Naast het scheiden van grotere afvalstromen, zijn er allerlei mogelijkheden om specifieke afvalstromen een goede bestemming te geven:

  • Cup2paper: Kartonnen koffiebekers met een biologische coating die bij het papier- en kartonafval kunnen.
  • Paperwise: Papier en karton van landbouwafval in plaats van bomen.
  • Bin Bang: Eenvoudig afval scheiden op kantoor.
  • GRO Holland: Paddenstoelen kweken op koffiedik.