Draagvlak en bedrijfscultuur

Goede basis

MVO Nederland heeft, op basis van verschillende bronnen, vastgesteld dat er vijf elementen zijn die ten grondslag liggen aan een (duurzame) verandering. Wanneer deze vijf basiselementen aanwezig zijn, dan ligt er een stevig fundament om de verandering verder vorm te geven en uiteindelijk ook te verankeren in processen.

Er is geen hiërarchie in de elementen, ze zijn alle vijf even belangrijk. Bepaal welke elementen in jouw organisatie ontbreken en maak een plan om die te gaan ontwikkelen. 

Stap 1: Is MVO opgenomen in de missie, visie en/of de kernwaarden van de onderneming?

De missie, de visie en/of de kernwaarden van een organisatie zijn een weerslag van waar de organisatie voor staat en voor de weg die zij inslaat. Zorg dat de (nieuwe) duurzame richting zichtbaar is en iedereen binnen de organisatie ervan weet.

MVO Steps helpt je bij het formuleren van je visie en missie. Deze blog op LinkedIn laat een aantal mooie voorbeelden zien van missie-gedreven organisaties die het goed doen. Simon Sinek vertelt in onderstaande TED Talk over het belang van het handelen vanuit het 'waarom' in plaats van het 'wat'. De visie en missie zijn de weerslag van dat 'waarom'.

Stap 2: Steun vanuit de top

Het lijkt zo vanzelfsprekend, maar dat is het niet altijd. Toch is het cruciaal dat de directie uitdraagt dat ze staat voor de duurzame verandering. Ze heeft een voorbeeldfunctie, ook als de verandering van onderaf moet worden gerealiseerd. Als de leiding structureel de andere kant op kijkt, dan is de kans van slagen nihil.

Behalve een voorbeeldfunctie, is de directie ook een belangrijke motivator. Door trots te zijn op genomen stappen, kan ze de innovatie aanjagen. Gebeurt dit niet, dan is het risico groot dat de trekkers van de verandering hun energie verliezen: voor wie doen ze het?

Lees bijvoorbeeld hoe het leiderschap van de directie van bierbrouwer Gulpener – winnaar van de MVO Nederland award in 2014 – het bedrijf voortstuwde. Ook bij de overige genomineerden geldt dat de leiding van de onderneming, klein of groot, van groot belang was voor hun positie in de top van de award.

MVO Nederland biedt strategiesessies aan voor managementteams van bedrijven. De sessie helpt het MT de duurzame koers te bepalen en te internaliseren.

Stap 3: Eén persoon verantwoordelijk

Zeker in de beginfase van een verduurzamingsproces, zullen degenen die het moeten gaan doen onzeker zijn over de te nemen stappen. Het is van belang dat zij weten bij wie ze kunnen aankloppen voor hulp, ondersteuning of een bemoedigend woord. Het kan nuttig zijn om, zeker in het begin, actief mee te draaien in projecten die volgens de nieuwe lijn worden opgestart.

Deze duurzaamheidsmanager heeft een aantal belangrijke taken waaronder:

  • Beleidsmatige verankering van MVO.
  • In kaart brengen welke stappen de organisatie al genomen heeft.
  • (Tussentijdse) doelen stellen, voortgang bewaken en waar nodig bijsturen.
  • Linking pin zijn tussen de top en de uitvoerders: leg het verband tussen (tussentijds) succes en het uiteindelijke doel dat het bedrijf wil realiseren.

Zorgt ervoor dat successen worden gevierd en dat relevante ontwikkelingen ook met de buitenwereld worden gedeeld.

Carola Wijdoogen, directeur duurzaam ondernemen bij NS, onderscheidt in haar boek 'MVO doe je zo' zeven rollen voor de MVO Manager. Hij of zij is tegelijkertijd onder andere mentor, strateeg en verbinder. En is ook nog eens bereid om dezelfde boodschap eindeloos te herhalen.

Competenties

Volgens onderzoek van de Global Association of Corporate Sustainability Officers (GACSO) bestaat er een grote diversiteit in de achtergrond en vaardigheden van MVO-professionals. Enkele competenties en kwaliteiten kenmerkend voor een goede MVO-professional zijn:

  • Kennis van zaken: Een MVO-professional moet voldoende kennis bezitten van verschillende kernthema's van de duurzame agenda (bijvoorbeeld armoede, consumptie en uitstoot) en hoe deze thema's de core business van het product en de organisatie kunnen beïnvloeden.
  • Resultaatgericht: MVO gaat over het streven naar voortdurende verbetering van de prestaties van de onderneming. De huidige processen binnen de organisatie zullen continu uitgedaagd en verbeterd moeten worden, om uiteindelijk tot een positief resultaat te leiden.
  • Commercieel: De duurzame agenda brengt verschillende kansen met zich mee. Door daar op een commerciële manier mee om te gaan, zullen nieuwe mogelijkheden binnen de organisatie ontstaan.
  • Zoekend naar nieuwe informatie: Trends binnen de duurzame agenda blijven zich ontwikkelen. Deze trends, zoals duurzaam inkopen, certificering en draagvlak creëren, zullen continu onderzocht en geïmplementeerd moeten worden.
  • In staat anderen te ontwikkelen: Door anderen binnen de organisatie te ontwikkelen, ontstaat er een nieuwe generatie van 'duurzame denkers'. Deze mensen kunnen de voortgang van organisaties op een positieve manier beïnvloeden.

Wil je zelf stappen ondernemen om een betere duurzaamheidsmanager te worden? Neem dan deel aan onze Expeditie voor MVO-managers.

Meer tips van en voor duurzaamheidsmanagers:

  • Maak gebruik van de bestaande (open!) bedrijfscultuur en gebruik beproefde wegen om informatie te delen. Wordt intranet goed bezocht? Gebruik dat. Werkt het binnen jouw organisatie beter wanneer de directeur af en toe op het podium klimt? Laat hem of haar dan daar vertellen wat er voor moois allemaal gebeurt.
  • Maak gebruik van de (verander)kracht in de omgeving. Een verhaal van een buitenstaander wordt soms sneller geaccepteerd dan telkens weer zelf het verhaal vertellen. Laat gezaghebbende klanten, leveranciers of andere stakeholders vertellen waarom ook zij waarde hechten aan de ingeslagen weg.
  • Verwacht niet dat iedereen tegelijkertijd ‘om’ zal gaan. Mensen verschillen van elkaar en komen om verschillende redenen in beweging. Speel daarop in en zet mensen in op hun kracht. Vraag 'structopaten' niet om buiten de lijntjes te kleuren, maar laat deze mensen bijvoorbeeld kaders ontwikkelen voor het nieuwe beleid (als het eenmaal geland is).
  • Geef mensen de ruimte om hun eigen invulling te geven aan de nieuwe werkwijze.
  • Luister naar weerstand en zoek samen naar oplossingen.
  • Zorg ervoor dat de verandering gerealiseerd kan worden door processen, technische toepassingen en businessmodellen mee te ontwikkelen.
  • Laat mensen hun eigen verhaal vertellen.

Stap 4: Coalition of the willing: wie zijn de ambassadeurs?

De duurzaamheidsmanager kan het niet alleen en moet dit ook niet willen. Binnen elke organisatie zijn er mensen te vinden die graag iets nieuws proberen. Zij vinden het leuk om te experimenteren en te zoeken naar de methode die het beste werkt. Deze mensen gaan de organisatie laten zien dat verandering niet alleen mogelijk is, maar ook iets oplevert.

Maak deze mensen als ambassadeur zichtbaar binnen de organisatie. Zet de personen die met veel geploeter een technische doorbraak (ook bij een kleine doorbraak) hebben gerealiseerd, in het zonnetje tijdens een overleg, op intranet of op een andere manier.

Stel ook een MVO-werkgroep in die medeverantwoordelijk is voor de strategische lijn. Afhankelijk van de omvang van de organisatie kan deze werkgroep samenvallen met de ambassadeurs.

Duurzame verandering gaat vaak over de bedrijfsgrenzen heen. Samenwerking met andere partijen is noodzakelijk om tot innovatie te komen. Ook dit is een zoektocht die een grote mate van openheid vergt. Dat kan best spannend zijn. Breng hiervoor zowel binnen als buiten je eigen organisatie mensen samen die bereid zijn nieuwe paden te bewandelen. 

Stap 5: Leer van je successen (en van falen)

Geen enkele organisatie begint bij ‘0’. Vaak zijn er al (kleine) stappen gezet die bijdragen aan de gestelde doelen en ambities. Gebruik deze resultaten om aan te tonen dat en hoe ‘het’ werkt. Vier de successen en laat zien hoe een nieuwe ontwikkeling of horde die wordt genomen, bijdraagt aan het bereiken van de ambitie.

De successen én mislukkingen leveren een schat aan informatie op. Deze kun je gebruiken in volgende projecten. Breng in kaart welke factoren ervoor zorgen dat het ene experiment slaagt en het andere niet. Gebruik de analyse voor het zetten van de volgende stap.

Schroom tot slot niet om af en toe een project stop te zetten en/of toe te geven dat niet altijd alles lukt. Dit versterkt de geloofwaardigheid van het verhaal en laat zien dat je al werkend aan het leren bent! Deze ervaring is nuttig. Onderzoek welke factoren ervoor zorgden dat het project niet van de grond kwam en hoe dit een volgende keer anders kan.

Conclusie

Niet elke organisatie zal alle onderdelen nodig hebben om een goede start te kunnen maken met MVO. Maar uiteindelijk zijn wel alle bovenstaande elementen voorwaarden om tot een daadwerkelijke verankering te komen van draagvlak binnen de organisatie.

Laatst bijgewerkt: 
13-01-2017 15:45