Expert

Praktijkvoorbeeld

Sanne Hodzelmans is een ‘internetboer’ in Kenia. Ze begon met een steenfabriek en heeft nu een flink stuk grond waar ze groente en fruit verbouwt, een eigen ‘mestfabriek’, een school voor het trainen van medewerkers, een SRV-wagen waar ze de dorpen mee langsrijdt en plannen voor de productie van grafkisten gemaakt van bananenbladeren. Oja, en een eigen tankstation zou ook handig zijn. Hoe ze dat...

Dossier Inkoop en keten

Bedrijfsethiek

Ethiek in de praktijk

Ethiek betekent dat u het goede doet met de juiste redenen. Het raakt aan de waarden waar u en uw bedrijf voor staan en raakt het dus aan de essentie van ondernemen.

Ethiek is gestoeld op waarden, de positieve idealen waar u naar streeft. Doen we het goede, zijn we met nuttige dingen bezig, hanteren we de juiste principes? Ethiek gaat verder dan het eigen belang en persoonlijk gewin. Het gaat verder dan doen wat de wet eist en wat anderen verwachten. Ethisch gedrag is daardoor reflectief gedrag: u bent bewust van uw waarden.

Ethiek betreft dus de waarden en normen waar een bedrijf of persoon zelf voor staat maar die moeten wel te verantwoorden zijn. Iemand die heilig gelooft dat fraude mag, kan dat niet ethisch verantwoorden. Ethisch gedrag  betekent rekenschap afleggen van wat iemand zelf vindt én van wat iemand van belang acht voor de ander, met een beroep op algemene instemming. Ethisch gedrag is uitlegbaar, het is dus geen kwestie van onderbuikgevoel of intuïtie.

Wat betekent dat in de praktijk?

Ondernemers werken vanuit eigen drijfveren en willen betekenisvol ondernemen. Ze hebben waarden en een motivatie en vertalen die naar een visie, missie en doelstellingen. Van daaruit geven ze vorm aan ondernemerschap.

Daarnaast heeft u als ondernemer een maatschappelijke verantwoordelijkheid en wordt er ook continu op u gelet. Het handelen van ondernemers en bedrijven ligt al snel onder een vergrootglas en vaak worden incidenten en missers in de media uitvergroot. Daarom is het voor bedrijven en ondernemers van groot belang dat ze zich bewust zijn van hun motieven, keuzes en handelwijze en de gevolgen daarvan voor mens en planeet. Het imago van uw bedrijf wordt erdoor bepaald.

Het risico is dat ethiek steeds meer een kwestie van reputatiemanagement of een verdienmodel wordt, doordat bedrijven inspelen op nieuwe wensen en verwachtingen van de omgeving. Het wordt voor bedrijven dan lastiger om hun intrinsieke motivatie te tonen.

Zeker in onze steeds complexer wordende wereld is het van groot belang om bewust te zijn. Bedrijven, groot en klein, werken vaak internationaal, met veel leveranciers en afnemers en krijgen met steeds meer belanghebbenden te maken. Dit biedt nieuwe mogelijkheden maar het is tegelijkertijd ook ingewikkeld.

Aan de slag met ethiek

  • Ethiek zit in de bedrijfscultuur en moet door de hele organisatie gedragen worden. Het is daarom essentieel dat de waarden en normen goed in kaart zijn gebracht, zodat medewerkers weten waar de organisatie voor staat en wat er van medewerkers verwacht wordt. Communicatie en een training over ethiek voor medewerkers kunnen hier aan bijdragen.
  • Personen binnen de organisatie moeten ethische dilemma’s kunnen aankaarten want ethiek moet bespreekbaar zijn. Zo kunnen ethische punten op de agenda worden geplaatst tijdens vergaderingen.
  • Het is belangrijk dat leidinggevenden een voorbeeldfunctie dragen. Dit zorgt er voor dat medewerkers meer vertrouwen krijgen in de organisatie. Leidinggevenden kunnen samen met medewerkers de training volgen. Een gevoel van samenhorigheid bevordert het draagvlak voor vernieuwing.
  • Medewerkers geven meer als ze zich betrokken voelen.
  • De ambities/bedrijfsethiek horen realistisch en uitvoerbaar te zijn. Stel niet te strenge doelen en zorg dat medewerkers goed opgeleid zijn zodat ze hier aan kunnen voldoen.
  • Transparantie zorgt ervoor dat medewerkers en leidinggevenden binnen de organisatie zicht hebben op het eigen ethische gedrag maar ook op dat van anderen.
  • Medewerkers horen elkaar aan te kunnen spreken op (on)ethisch gedrag. Dit kan worden georganiseerd door middel van feedback sessies, bijvoorbeeld.
  • Medewerkers kunnen beloond worden als ze goed ethisch verdrag vertonen, of juist sancties krijgen bij onethisch gedrag. Ethiek kan bijvoorbeeld worden opgenomen in beoordelingscriteria.

Bron: Leiderschap in Ethiek, VNO-NCW & MKB Nederland.

Laatst bijgewerkt: 
18-05-2016 12:53